Логикалық амалдар — 04.11.2026 — ҚМЖ, Информатика, 9 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Логика және алгоритмдеу
|
| Сабақтың тақырыбы |
Логикалық амалдар — 04.11.2026
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.2.1.1 логикалық пікірдің ақиқаттығын анықтау үшін логикалық амалдарды (дизъюнкция, конъюнкция, инверсия, шектеуші немесе (XOR), импликация (ұстану), эквиваленттілік (тепе-теңдік)) қолдану
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы конъюнкция, дизъюнкция және инверсия амалдарының мағынасын және ақиқаттық мәндерін біледі.
Оқушы шектеуші немесе, импликация және эквиваленттілік амалдарының мағынасын біледі.
Оқушы логикалық амалдарды қолданып, күрделі пікірдің ақиқаттығын анықтайды.
|
| Құндылықтар |
Логикалық пікірлердің ақиқаттығын дәлелдеу барысында оқушылар дәлдік пен жауапкершілікті дамытады.
Өз шешімін негіздеп, сыныптастарының пікірін құрметтеуге дағдыланады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және мақсат қою 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлайды.
|
Оқушылар амандасып, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсатымен танысады. | Сабаққа дайындығын көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, журнал, дәптерлер |
| Логикалық мәселені анықтау 4 минут |
Мәселе қою:
«Егер бүгін жаңбыр жауса және мен қолшатыр алсам, далаға шығамын» деген пікірдің ақиқат болуы қандай жағдайларға байланысты екенін сұрайды.
Пікірдегі «және» сөзі екі шарттың ақиқат болуын талап ететінін байқатып, логикалық амалдарға қажеттілікті ашады.
|
Оқушылар пікірдің ақиқаттығы шарттарға тәуелді екенін айтады. Оқушылар «және» сөзі екі шарт та ақиқат болғанда ғана пікір ақиқат болатынын түсіндіреді. | Пікірдегі екі шартты анықтайды — 1 ұпай; «және» амалының талабын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | жағдаят жазылған тақта, дәптер |
| Жаңа ұғымдарды меңгеру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Логикалық пікірдің ақиқат және жалған мәндерін түсіндіреді.
Конъюнкцияны (ЖӘНЕ), дизъюнкцияны (НЕМЕСЕ), инверсияны (ЕМЕС) және олардың ақиқаттық кестелерін көрсетеді.
Шектеуші немесе амалын (XOR) түсіндіріп, оның тек бір пікір ақиқат болғанда ақиқат болатынын мысалмен көрсетеді.
Импликацияны (егер..., онда...) және эквиваленттілікті (пікірлердің ақиқаттық мәндері бірдей болғанда) түсіндіреді.
|
Оқушылар логикалық пікір, ақиқат және жалған ұғымдарын дәптерге жазады. Оқушылар амалдардың таңбалары мен ақиқаттық кестелерін салыстырып, мысалдарды талдайды. | Амалдардың атауы мен мағынасын дұрыс сәйкестендіреді — әр амалға 1 ұпай, барлығы 6 ұпай; мысалдан ақиқаттық шартты анықтайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | оқулық, тақта, ақиқаттық кесте сызбасы |
| Көрнекі түсіндіру 5 минут |
Логикалық амалдардың таңбалары мен ақиқаттық кестелерін жинақтап көрнекі материал арқылы ұсынады.
Әр амалға қатысты қысқа мысалдарды көрсетіп, негізгі айырмашылықтарын атап өтеді.
Слайд 1 — Логикалық амалдар
Слайд 2 — Кафетерийде досың саған «Шай немесе шырын ал» дейді. Сен екеуін де алсаң, оның ұсынысын о…
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Негізгі амалдар
Слайд 5 — Қалған амалдар
Слайд 6 — Кафетерийде «шай немесе шырын» деген ұсынысты талқылаңдар: XOR тек біреуін таңдауды білді…
Слайд 7 — Күрделі пікірдің мәні
Слайд 8 — Шартты тексеру
Слайд 9 — Есте сақта
Слайд 10 — Өзіңді тексер
|
Оқушылар көрнекі материалды қарайды. Оқушылар амал таңбаларын кестедегі мәндермен сәйкестендіріп, негізгі айырмашылықтарды атайды. | Алты амалдың таңбасын дұрыс сәйкестендіреді — әрқайсысына 1 ұпай, ең көбі 6 ұпай. | |
| Амалдарды бекіту ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
«Ақиқатын тап» ойынының ережесін түсіндіреді: мұғалім пікірлерді оқиды, оқушылар амал түрін және пікірдің ақиқаттық мәнін анықтайды.
«Екі пікір де ақиқат болса ғана нәтиже ақиқат»; «пікірлердің кемінде біреуі ақиқат болса, нәтиже ақиқат»; «тек бір пікір ақиқат болса, нәтиже ақиқат» деген сипаттамаларды кезекпен ұсынады.
Әр жауаптың негіздемесін сұрап, дұрыс түсініктерді нақтылайды.
|
Оқушылар ойын шартын тыңдап, әр сипаттамаға сәйкесінше конъюнкция, дизъюнкция немесе шектеуші немесе амалын атайды. Оқушылар амал таңдауын және нәтижесінің ақиқаттық мәнін негіздейді. | Үш сипаттаманың амалын дұрыс атайды — әрқайсысына 1 ұпай; бір жауапты негіздейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырмаларды орындау 7 минут |
Жеке жұмыс:
Тапсырманы таратады: A = ақиқат, B = жалған болғанда ¬A, A ∧ B, A ∨ B, A XOR B, A → B және A ↔ B өрнектерінің мәндерін табыңдар.
Оқушылардан әр өрнектің нәтижесін жеке жазып, кемінде екі жауапқа қысқаша түсініктеме беруді сұрайды.
Жұмысты тексеруге жинайды немесе жауаптарды тақтадағы үлгімен салыстырады.
|
Оқушылар берілген A және B мәндерін өрнектерге қойып, алты амалдың нәтижесін жеке анықтайды. Оқушылар кемінде екі нәтижені амалдың ережесіне сүйеніп түсіндіреді. | Алты өрнектің әрқайсысын дұрыс есептейді — әрқайсысына 1 ұпай; екі нәтижені дұрыс түсіндіреді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | |
| Білімді тексеру 6 минут |
Тексеру тапсырмасы:
Қысқа тексеру тапсырмаларын ұсынады: 1) ¬A амалы қалай аталады? 2) A ∧ B қашан ақиқат? 3) A XOR B қашан ақиқат? 4) A → B қай жағдайда жалған? 5) A ↔ B қай жағдайда ақиқат?
Жауаптарды жинап, дұрыс нұсқаларын нақтылайды.
|
Оқушылар бес сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар жауаптарын амалдардың ережелерімен салыстырады: инверсия; екі пікір де ақиқат; тек бір пікір ақиқат; A ақиқат, B жалған; пікірлердің мәндері бірдей. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Білімді қорытындылау 2 минут |
Қорытындылау:
Логикалық амалдардың айырмашылықтарын қысқаша жинақтайды.
Оқушылардан бүгін үйренген бір амалын және оның қолданылу шартын атауды сұрайды.
|
Оқушылар бір логикалық амалды атап, оның ақиқат болу шартын айтады. Оқушылар негізгі ұғымдарды еске түсіреді. | Амал атауын және ақиқат болу шартын дұрыс айтады — 1 ұпай; жауапты түсінікті жеткізеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптерлер |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Компьютер немесе экран қолданылған жағдайда, оқушылар дұрыс отыру қалпын сақтап, экраннан қауіпсіз қашықтықта отырады; көзге түсетін күшті азайту үшін экранға үздіксіз ұзақ қарамайды. Құрылғыларды мұғалімнің нұсқауымен пайдаланып, сымдар мен электр құралдарына абай болады. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Информатика
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
