Мәңгілік ел болу үшін — ҚМЖ, 9 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Қазақ тілінің стильдері және шешендік сөз
|
| Сабақтың тақырыбы |
Мәңгілік ел болу үшін
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
Қазақ тілі стильдерін қолданылған тілдік құралдар арқылы тану.
Шешендік сөздің түрлерін тілдік ерекшеліктері арқылы ажырату.
Мақсатты аудиторияның қызығушылығын ынталандыратын түрлі жанрдағы мәтіндер құрастыру.
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы қазақ тілінің негізгі стильдерін және олардың қолданылу аясын біледі.
Оқушы шешендік сөздің түрлерін және әр түріне тән тілдік құралдарды біледі.
Оқушы мәтіннен стильдік белгілер мен шешендік сөз түрлерін анықтайды.
Оқушы мақсатты аудиторияға арналған үндеу немесе шағын мақала құрастырады.
|
| Құндылықтар |
Елжандылық: оқушылар «Мәңгілік ел» идеясын ұлттық бірлік пен ортақ жауапкершілік тұрғысынан түсінеді.
Жауапкершілік пен ынтымақтастық: оқушылар пікір алмасу және мәтін құрастыру барысында өз ойын дәлелдеп, өзгелердің пікірін құрметтейді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 5 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын таныстырады.
«Мәңгілік ел болу үшін қандай қасиеттер қажет?» деген бастапқы ойтүрткі сұрағын ұсынады.
Оқушыларды сабақ мақсатына бағыттап, жұптарға бөледі.
|
Оқушылар амандасады және сабаққа дайындалады. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын тыңдайды. Оқушылар «Мәңгілік ел болу үшін қандай қасиеттер қажет?» сұрағына қысқаша жауап береді. Оқушылар жұптарға бірігеді. | Сабаққа дайындық және ойтүрткі сұрағына жауап беру — 1 ұпай. Сабақ мақсатын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, тақырыптық сөздер жазылған карточкалар |
| Стильдерді таныстыру 7 минут |
Мәселе қою:
«Бір ғана елдік ойды әртүрлі аудиторияға қалай әсерлі жеткізуге болады?» деген мәселені қояды.
Жаңа материалды түсіндіру:
Көркем, публицистикалық, ғылыми және ресми ісқағаздар стильдерінің мақсаты мен қолданылу аясын түсіндіреді.
Шешендік сөздің шешендік арнау, шешендік толғау, шешендік дау түрлерін таныстырады.
Тілдік құралдарға мысал келтіреді: үндеу мен бағалауыш сөздер — публицистикалық стильге, терминдер — ғылыми стильге, тұрақты тіркестер мен бейнелі сөздер — көркем стильге тән.
Таныстырылымдағы мысалдар арқылы «Мәңгілік ел» тақырыбының әр стильде берілуін көрсетеді.
Слайд 1 — Мәңгілік ел болу үшін: стильдерді таныстыру
Слайд 2 — Негізгі мәселе және сабақ мақсаты
Слайд 3 — Стиль ұғымы және оның қызметі
Слайд 4 — Көркем стиль
Слайд 5 — Публицистикалық стиль
Слайд 6 — Ғылыми стиль
Слайд 7 — Ресми ісқағаздар стилі
Слайд 8 — Шешендік сөздің түрлері
Слайд 9 — Тілдік құралдарды ажырату
Слайд 10 — Қорытынды: бір ой — әртүрлі жеткізу тәсілі
|
Оқушылар «Бір ғана елдік ойды әртүрлі аудиторияға қалай әсерлі жеткізуге болады?» мәселесі бойынша болжам айтады. Оқушылар стильдердің мақсаты мен қолданылу аясын тыңдап, негізгі белгілерін дәптерге жазады. Оқушылар шешендік арнау, шешендік толғау және шешендік дау түрлерін ажыратады. Оқушылар мысалдардан үндеу, бағалауыш сөз, термин, тұрақты тіркес және бейнелі сөздерді анықтайды. | Төрт стильдің кемінде үшеуін дұрыс атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Шешендік сөздің үш түрін дұрыс атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Тілдік құралдарға екі дұрыс мысал келтіреді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | |
| Мәтінді талдау сұрақтары 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Еліміздің болашағы туралы ақпараттық мақалада қай стиль басым болуы мүмкін және неге?».
«“Бірлік бар жерде тірлік бар” деген нақыл қай шешендік сөз ерекшелігімен байланысты?».
«Мақсатты аудитория жастар болса, мәтінде қандай тілдік құралдар қолданылуы керек?».
«Шешендік дау мен шешендік толғаудың айырмашылығы неде?».
Жауаптар:
Дұрыс жауаптарды нақтылайды: ақпараттық мақалада публицистикалық стиль басым болады; нақыл шешендік толғауға тән ойды білдіреді; жастарға әсерлі үндеу, түсінікті сөздер және заманауи мысалдар қажет; шешендік дау пікірталас пен уәжге, шешендік толғау терең о…
|
Оқушылар ақпараттық мақалаға публицистикалық стиль сәйкес екенін және оның себебін түсіндіреді. Оқушылар нақылдың шешендік толғауға тән ойды білдіретінін айтады. Оқушылар жастар аудиториясына үндеу, түсінікті сөздер және заманауи мысалдар қажет екенін атайды. Оқушылар шешендік дау мен шешендік толғаудың айырмашылығын түсіндіреді. | Бірінші сұраққа стиль мен себепті бірге көрсетіп жауап береді — 2 ұпай. Екінші және үшінші сұрақтарға дұрыс жауап береді — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Төртінші сұрақта екі айырмашылықты атайды — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | оқулық, тақта, талдау кестесі |
| Стильді тап ойыны 7 минут |
Нұсқаулық:
Топтарға қысқа мәтін үзінділері жазылған карточкаларды таратады.
Әр топ үзіндінің стилін және шешендік сөзге қатысын анықтайды.
Топтарға мәтінді дәлелдейтін тілдік құралдарды белгілеуді тапсырады.
Жауаптарды тыңдап, дұрыс дәлелге толықтыру жасайды.
|
Оқушылар карточкалардағы мәтін үзінділерін оқиды. Оқушылар әр үзіндінің стилін және шешендік сөзге қатысын анықтайды. Оқушылар стильдік шешімін кемінде екі тілдік құралмен дәлелдейді. Оқушылар топтық жауаптарын қорғайды. | Үзіндінің стилін дұрыс анықтайды — 2 ұпай. Шешендік сөз түрін дұрыс сәйкестендіреді — 1 ұпай. Екі тілдік құралмен дәлелдейді — 2 ұпай. Топтық қорғауға қатысады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Мәтінмен жұмыс кезінде оқушылар дұрыс отыру қалпын сақтап, көз бен дәптер арақашықтығын ұстанады. Топтық жұмыс барысында қауіпсіз қозғалып, бір-бірінің пікірін құрметтеп, құралдарды ұқыпты қолданады. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
