қазақша

Қадыр Мырза Әлінің «Қызыл кітап» өлеңі — ҚМЖ, Қазақ тілі, 5 сынып

ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз

Алдын ала қарау Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
Бөлім
Қазақ әдебиеті. Табиғат және адам
Сабақтың тақырыбы
Қадыр Мырза Әлінің «Қызыл кітап» өлеңі
Сыныбы
5
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
5.1.3.1 Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, негізгі және қосымша ақпаратты анықтау
5.4.3.1 Тура және ауыспалы мағыналы сөздерді, көп мағыналы сөздер, омоним, антоним, синонимдерді көркемдік ерекшеліктеріне сай қолдану
Сабақтың мақсаты
Оқушылар өлеңнің мазмұнын түсініп, негізгі және қосымша ақпаратты ажыратады.
Оқушылар өлеңдегі тура және ауыспалы мағыналы сөздерді, көп мағыналы сөздерді, омоним, антоним, синонимдерді анықтап, көркемдік қызметін түсіндіреді.
Құндылықтар
Табиғатты аялау және сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктерді қорғау жауапкершілігі қалыптасады. Оқушылар тіршілік иелеріне қамқорлық танытып, ортақ табиғи мұраны сақтаудың маңызын бағалайды.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт Педагогтің іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті Бағалау Ресурстар
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
Қызыл кітаптың мұқабасын және сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктер бейнеленген суреттерді көрсетіп, сабақ тақырыбына назар аудартады.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар суреттерді бақылап, өлең тақырыбы туралы болжам айтады. Сабаққа дайындық және болжамды негіздеп айту — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Қызыл кітап мұқабасының суреті, жануарлар мен өсімдіктер бейнеленген суреттер
Өлеңмен танысу
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Презентация арқылы Қадыр Мырза Әлі туралы қысқаша мәлімет пен өлеңнің тақырыбын таныстырады.
Өлеңді мәнерлеп оқиды немесе тыңдалым мәтінін ұсынады.
Тыңдалған мәтіннен негізгі және қосымша ақпаратты ажырату жолын түсіндіреді.
Слайд 1 — Қадыр Мырза Әлінің «Қызыл кітап» өлеңі
Слайд 2 — Қадыр Мырза Әлінің «Қызыл кітап» өлеңінің атауы неліктен бірден қауіп туралы ой туғызады?
Слайд 3 — Сабақ соңында
Слайд 4 — Ақын туралы
Слайд 5 — Өлеңді тыңдау
Слайд 6 — Ақпаратты таразылау
Слайд 7 — Негізгі және қосымша
Слайд 8 — Сөздің көркемдік қызметі
Слайд 9 — «Қызыл кітап» атауы
Слайд 10 — Есте сақта және жауап бер
Оқушылар презентациядағы мәліметтерді тыңдап, негізгі деректерді жазады. Оқушылар өлеңді мұқият тыңдап, оның мазмұны мен көтерген мәселесін анықтайды. Ақын мен өлең туралы 2 негізгі деректі дұрыс атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Өлеңнің негізгі ойын анықтайды — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай.
Мазмұнды талқылау
7 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Өлеңде қандай мәселе көтерілген?
«Қызыл кітап» не үшін қажет?
Өлеңнен қандай негізгі және қосымша ақпарат алдыңдар?
Ақын оқырманға қандай ой айтқысы келеді?
Жауаптар:
Сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктердің жойылу қаупі және оларды қорғау мәселесі.
Қызыл кітап сирек кездесетін және жойылып кету қаупі бар түрлерді тіркеп, оларды қорғауға назар аударту үшін қажет.
Негізгі ақпарат — табиғаттағы сирек түрлерді қорғау қажеттігі; қосымша ақпарат — өлеңде аталған нақты тіршілік иелері мен олардың ерекшеліктері.
Табиғатты қорғап, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарау керек.
Оқушылар сұрақтарға өлең мазмұнына сүйеніп жауап береді. Оқушылар негізгі және қосымша ақпаратты бөліп, жауаптарында нақты мысал келтіреді. Өлеңнің көтерген мәселесін дұрыс атайды — 1 ұпай. Қызыл кітаптың мақсатын түсіндіреді — 1 ұпай. Негізгі және қосымша ақпаратты ажыратады — 2 ұпай. Ақын ойын тұжырымдайды — 1 ұпай. Ең көбі — 5 ұпай. Оқулық, өлең мәтіні, дәптер
Сөз мағыналары ойыны
7 мин
Нұсқаулық:
«Сөзді таны» ойынын өткізіп, өлеңнен алынған немесе өлең тақырыбына қатысты сөздер жазылған карточкаларды таратады.
Оқушылардан сөздерді тура және ауыспалы мағына, көп мағыналы сөз, омоним, антоним және синоним түрлеріне сәйкестендіруді сұрайды.
Әр топтан бір сөзді таңдап, оның көркемдік қолданысын түсіндіруді өтінеді.
Оқушылар карточкалардағы сөздерді мағынасына қарай топтастырады. Оқушылар «сирек — көп», «қорғау — сақтау» сияқты мысалдар арқылы антоним мен синонимді ажыратып, таңдаған сөзінің көркемдік қызметін түсіндіреді. Сөздерді мағына түріне дұрыс сәйкестендіреді — әр дұрыс сәйкестікке 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Бір сөздің көркемдік қызметін түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Өлең тілін зерттеу
7 мин
Мәселе қою:
Өлеңнің баспа мәтінінен сөздерді тауып, олардың мағынасын контекст арқылы анықтауды тапсырады.
Тура және ауыспалы мағыналы сөздерге, көп мағыналы сөздерге, омоним, антоним, синонимдерге мысалдарды тақтаға жазуды ұсынады.
Сөз таңдауы өлеңнің әсерін қалай күшейтетінін талқылатады.
Оқушылар өлең мәтінінен сөздерді тауып, мағына түрін анықтайды. Оқушылар мысалдарды дәптерге жазып, олардың өлең мазмұнына әсерін түсіндіреді. Мағына түрлеріне сай кемінде 3 сөзді дұрыс табады — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Бір сөздің көркемдік әсерін түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. Өлең мәтіні, тақта, дәптер
Жеке тапсырма
7 мин
Нұсқаулық:
Жеке тапсырманы таратады: «Өлеңнің негізгі ойын 2–3 сөйлеммен жаз. Мәтіннен бір тура немесе ауыспалы мағыналы сөзді және бір синоним не антоним жұбын тауып, олардың қолданылуын түсіндір».
Оқушыларға тапсырманы өз бетінше орындап, өлең мазмұнына сүйенуді ескертеді.
Оқушылар өлеңнің негізгі ойын 2–3 сөйлеммен жазады. Оқушылар мәтіннен қажетті сөздерді тауып, мағынасын және көркемдік қызметін түсіндіреді. Негізгі ойды дұрыс тұжырымдайды — 2 ұпай. Бір сөздің мағына түрін дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Синоним не антоним жұбын дұрыс көрсетеді — 1 ұпай. Түсіндірмесін мәтінмен байланыстырады — 1 ұпай. Ең көбі — 5 ұпай.
Білімді тексеру
3 мин
Нұсқаулық:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады: өлеңнің негізгі ойын таңдау, негізгі ақпаратты белгілеу және сөз мағынасының түрін анықтау.
Жауаптарды жедел тексеріп, дұрыс жауаптарды атайды.
Оқушылар қысқа тексеру тапсырмасын жеке орындайды. Оқушылар өлеңнің негізгі ойын және ақпарат түрлерін анықтап, сөз мағынасы бойынша жауап береді. Негізгі ойды дұрыс таңдайды — 1 ұпай. Негізгі ақпаратты дұрыс белгілейді — 1 ұпай. Сөз мағынасының түрін дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай.
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау Өлең мәтіні мен суреттерді қарағанда кітапты ұқыпты пайдаланып, экраннан көзге дейінгі арақашықтықты сақтаңдар. Топтық жұмыс кезінде карточкаларды бір-біріңе қауіпсіз әрі әдеппен ұсыныңдар.

Материал туралы

Материал түрі
ҚМЖ (ҚМЖ)
Пән
Қазақ тілі
Сынып
5 сынып
Тіл
Қазақ
Оқыту бағыты
Гуманитарлық

ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз

  • Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
  • Шамамен бір минутта дайын
  • Бастау тегін

Мұғалімдер жасаған сабақ жоспарлары, тесттер мен презентациялар

Осы сабақ жоспарын толық ашу және ЖИ көмегімен бірнеше минутта өз материалдарыңызды жасау үшін тіркеліңіз.