Рекурсия — 06.11.2026 — ҚМЖ, Информатика, 10 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Алгоритмдеу және программалау
|
| Сабақтың тақырыбы |
Рекурсия — 06.11.2026
|
| Сыныбы |
10
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
10.2.1.1 рекурсивті және итеративті алгоритмдерді салыстыра отырып, рекурсияның жұмыс істеу принципін түсіндіру ;
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар рекурсия ұғымын және оның жұмыс істеу принципін біледі.
Оқушылар рекурсивті функцияның негізгі және рекурсивті жағдайларын ажыратады.
Оқушылар рекурсивті және итеративті алгоритмдердің айырмашылықтарын біледі.
|
| Құндылықтар |
Алгоритмдерді салыстыру мен талқылау барысында оқушылар дәлелді ой айтуға, тыңдауға және бірлесіп жұмыс істеуге дағдыланады. Кодты мұқият тексеру жауапкершілік пен цифрлық сауаттылықты қалыптастырады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
Сабақ тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Мәселе қою:
«Функция өз-өзін шақыра ала ма? Егер шақырса, ол қай кезде тоқтауы керек?» деген мәселені ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сұраққа болжам айтып, функцияның тоқтау шарты туралы ой бөліседі. | Сабаққа дайындықты қамтамасыз етеді — 1 ұпай. Сұраққа мағыналы болжам ұсынады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптерлер |
| Жаңа ұғымды меңгеру 10 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Презентация арқылы рекурсия ұғымын, негізгі жағдай мен рекурсивті шақыруды түсіндіреді.
Факториалды есептеу мысалын көрсетеді: n! = n · (n−1)!, ал 0! = 1. Негізгі жағдай болмаса, шақырулардың тоқтамайтынын түсіндіреді.
Рекурсивті алгоритмнің орындалуын шақырулар тізбегімен көрсетеді.
Слайд 1 — Рекурсия
Слайд 2 — Телефондағы бір хабарламаны ашқанда, оның ішінен тағы бір хабарлама ашылып, осылай жалғас…
Слайд 3 — Сабақ соңында сендер:
Слайд 4 — Рекурсия қалай жұмыс істейді?
Слайд 5 — Факториалдың екі жағдайы
Слайд 6 — Шақырулар тізбегін талдау
Слайд 7 — Екі алгоритмын харьцуулах
Слайд 8 — Тоқтау шартын өзгерту
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Есте сақтап жауап беріңдер
|
Оқушылар презентацияны қарап, рекурсия мен негізгі жағдай ұғымдарын дәптерге жазады. Оқушылар факториал мысалындағы шақыру тізбегін бақылайды. | Рекурсия ұғымын дұрыс сипаттайды — 1 ұпай. Негізгі жағдайды факториал мысалынан табады — 1 ұпай. Шақырулардың тоқтау шартын түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Салыстыру ойыны 8 мин |
Нұсқаулық:
«Рекурсия ма, итерация ма?» ойынын ұйымдастырады: топтарға алгоритм сипаттамалары жазылған карточкаларды таратады.
Әр сипаттаманы тиісті бағанға орналастыруды және таңдауын бір дәлелмен түсіндіруді тапсырады.
Дұрыс жіктеуді қорытындылайды: рекурсияда функция өзін шақырады, итерацияда қайталау циклі қолданылады.
|
Оқушылар карточкаларды рекурсивті және итеративті алгоритмдер бағандарына бөледі. Оқушылар әр таңдауды бір дәлелмен түсіндіреді. | Карточкаларды дұрыс жіктейді — әр дұрыс карточкаға 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Бір дәлел келтіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Алгоритмдерді талдау 9 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Рекурсивті функцияның тоқтауын қандай бөлік қамтамасыз етеді?
Факториалды есептеуде n! = n · (n−1)! өрнегі қандай рөл атқарады?
Бір есепті итерациямен орындаудың рекурсиямен салыстырғандағы бір айырмашылығы қандай?
Жауаптар:
Негізгі жағдай рекурсивті шақыруды тоқтатады.
Өрнек есепті кішірейтіп, келесі рекурсивті шақыруды анықтайды.
Итерация қайталау циклін қолданады, ал рекурсия функцияның өзін шақырады.
Оқушылардың жауаптарын тақтадағы негізгі ұғымдармен байланыстырып қорытындылайды.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: негізгі жағдай рекурсияны тоқтатады; факториал өрнегі есепті кіші есепке айналдырады; итерация циклмен, рекурсия өзін шақыру арқылы орындалады. Оқушылар жауаптарын мысалмен негіздейді. | Үш сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап береді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Жауаптың бірін мысалмен негіздейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | тақта, алгоритм сызбалары |
| Жеке тапсырма орындау 8 мин |
Жеке тапсырма:
Оқушыларға n санының факториалын рекурсиямен есептейтін функция құру тапсырмасын береді.
Шешімде негізгі жағдайды және рекурсивті шақыруды белгілеуді тапсырады.
Нәтижені n = 4 үшін тексеруді сұрайды.
|
Оқушылар факториалды рекурсивті есептейтін функцияны жазады, негізгі жағдай мен рекурсивті шақыруды көрсетеді. Оқушылар n = 4 үшін нәтиже 24 болатынын тексереді. | Негізгі жағдайды дұрыс жазады — 1 ұпай. Рекурсивті шақыруды дұрыс құрады — 1 ұпай. n = 4 үшін 24 нәтижесін дұрыс тексереді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Қысқа білім тексеру 4 мин |
Білімді тексеру:
Қысқа сынақ ұсынады: «Рекурсия дегеніміз не?», «Негізгі жағдай не үшін қажет?», «Итерация рекурсиядан несімен ерекшеленеді?».
Әр жауапқа бір ұпай беріп, жауаптарды тексереді.
|
Оқушылар үш сұраққа қысқа жауап береді: рекурсия — функцияның өзін шақыруы; негізгі жағдай — шақыруды тоқтату шарты; итерация қайталау циклін қолданады. | Әр сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпайдан. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 2 мин |
«Сабақ сізді қаншалықты «суарды»?» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар сабақ түсінігін қаншалықты «суарғанын» бағалайды — тамшы көп болса, білім биік өседі.
|
Оқушылар «Сабақ сізді қаншалықты «суарды»?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Бір меңгерген ұғымды атайды — 1 ұпай. Қосымша түсіндіру қажет тұсты көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Компьютермен жұмыс істегенде арқаны тік ұстап, экраннан көзге дейінгі қашықтықты сақтаңдар және үзіліс кезінде көзді демалдырыңдар. Электр сымдары мен құрылғыларын рұқсатсыз ұстамаңдар. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Информатика
- Сынып
- 10 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
