Әйтеке би: «Қасқакөл дауы» шығармасындағы композициялық амалдарды талдау — КСП, план урока, Казахский язык и литература, 9 класс
Создайте свой план урока с ИИ
Создать бесплатно
Предпросмотр
Открыть материал
Краткосрочный план
| Раздел |
Қазақ әдебиеті: шешендік сөздер және тарихи-әдеби мұра
|
| Тема урока |
Әйтеке би: «Қасқакөл дауы» шығармасындағы композициялық амалдарды талдау
|
| Класс |
9
|
| Цели обучения в соответствии с учебной программой |
Эпикалық мәтіндегі композициялық амалдардың қызметін талдау.
Көркем мәтіннің құрылымдық бөліктері мен идеялық мазмұны арасындағы байланысты анықтау.
Шешендік сөздің тілдік және көркемдік ерекшеліктерін бағалау.
|
| Цели урока |
Оқушы «Қасқакөл дауы» мәтінінің тақырыбы мен идеясын біледі.
Оқушы мәтіндегі экспозиция, байланыс, даму, шиеленіс, шарықтау шегі және шешім композициялық бөліктерін біледі.
Оқушы композициялық амалдардың шығарма мазмұнын ашудағы қызметін біледі.
Оқушы мәтіннен композициялық бөліктерді тауып, олардың өзара байланысын дәлелдей біледі.
Оқушы шығармадағы билер сөзінің құрылымы мен көркемдік мәнін бағалай біледі.
|
| Ценности |
Әділдік пен жауапкершілік: оқушылар дауды шешуде дәлелге сүйеніп, әділ төрелік айтудың маңызын түсінеді. Ұлттық мұраға құрмет: оқушылар шешендік сөз үлгілерін талдау арқылы қазақ халқының тарихи-мәдени құндылықтарын бағалайды.
|
Ход урока
| Этап урока/ Время | Действия педагога | Действия ученика | Оценивание | Ресурсы |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және мақсат қою 5 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасады, қатысымды тексереді және сыныптың назарын сабаққа шоғырландырады.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатын таныстырады: 9.2.1.1 — эпикалық, поэтикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдау.
Оқушыларды сабақ соңында мәтіннің композициялық құрылымын дәлелмен түсіндіруге бағыттайды.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатын дәптерге жазады. Оқушылар композициялық амалдарды талдау бойынша күтілетін нәтижелерін атайды. | Сабақ мақсатын дұрыс тұжырымдау — 1 ұпай. Негізгі ұғымдарды атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | оқулық, дәптер, тақта |
| Мәтін мәселесін анықтау 7 минут |
Мәселе қою:
«Қасқакөл дауы» атауындағы «дау» сөзінің мағынасын және оның тарихи-әлеуметтік мәселені білдіруі мүмкін екенін талқылауға ұсынады.
«Егер шығармада оқиға ретсіз берілсе, дау шешімінің әсері өзгере ме?» деген проблемалық сұрақ қояды.
Мәтінді оқу кезінде оқиғаның басталуы, дамуы және шешілуіне назар аударуды тапсырады.
|
Оқушылар «дау» сөзінің мағынасын түсіндіреді және оның тартыс, пікір қайшылығы, төрелік ұғымдарымен байланысын айтады. Оқушылар оқиға ретсіз берілсе, себеп-салдар байланысы әлсірейтінін болжайды. Оқушылар мәтінді талдау кезінде композициялық бөліктерді белгілеуге дайындалады. | Проблемалық сұраққа мазмұнды болжам айту — 2 ұпай. «Дау» ұғымын мәтін тақырыбымен байланыстыру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | мәтін үзіндісі, тақта, дәптер |
| Композицияны түсіндіру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Композиция ұғымын түсіндіреді: көркем шығарма бөліктерінің орналасуы мен өзара байланысы.
Экспозиция, байланыс, оқиғаның дамуы, шиеленіс, шарықтау шегі және шешім ұғымдарын анықтайды.
«Қасқакөл дауы» мәтінін талдауда дау туғызған жағдайды, билердің сөз сайысын, шешімге әкелген дәлелдерді және соңғы төрелікті композициялық желі ретінде қарастыруды көрсетеді.
Композициялық амалдардың мәтін идеясын ашуға, тартысты күшейтуге және кейіпкерлердің ұстанымын танытуға қызмет ететінін түсіндіреді.
|
Оқушылар композицияның анықтамасын және негізгі бөліктерін дәптерге жазады. Оқушылар әр композициялық бөліктің қызметін мысалмен байланыстырады. Оқушылар мәтіндегі дау туғызған жағдайды, сөз сайысын, шарықтау шегін және шешімді ажыратады. Оқушылар композициялық амалдардың шығарма идеясын ашудағы рөлін түсіндіреді. | Композиция ұғымын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Алты композициялық бөліктің кемінде бесеуін дұрыс атау — 3 ұпай. Әр бөліктің қызметін дұрыс сипаттау — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | оқулық, композициялық сызба, тақта |
| Мәтін бойынша сұрақтар 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Қасқакөл дауы» мәтініндегі негізгі тартыс неден туындайды?
Мәтіннің экспозициясы мен байланысын қай тұстардан байқауға болады?
Билердің сөз сайысы оқиғаның қай композициялық кезеңін күшейтеді?
Шарықтау шегін білдіретін шешуші тұс қандай қызмет атқарады?
Соңғы шешім шығарма идеясын қалай түйіндейді?
Жауаптар:
Негізгі тартыс жерге, ел мүддесіне және әділ төрелікке қатысты пікір қайшылығынан туындайды.
Экспозицияда дау жағдайы мен оған қатысушылар таныстырылады, байланыста тартыстың себептері айқындалады.
Билердің сөз сайысы оқиғаның дамуы мен шиеленісін күшейтеді.
Шешуші тұс кейіпкерле…
|
Оқушылар негізгі тартыстың жер, ел мүддесі және әділ төрелік мәселелерімен байланысты екенін дәлелдейді. Оқушылар экспозиция мен байланысты мәтіннен тауып, олардың қызметін түсіндіреді. Оқушылар билердің сөз сайысы оқиғаның дамуы мен шиеленісін күшейтетінін айтады. Оқушылар шарықтау шегінің төрелікке әкелетін шешуші кезең екенін түсіндіреді. Оқушылар соңғы шешімнің әділдік, бірлік және парасатты сөз идеясын білдіретінін дәлелдейді. | Бірінші сұраққа дәлелді жауап — 1 ұпай. Екінші сұраққа дұрыс талдау — 2 ұпай. Үшінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Төртінші және бесінші сұрақтарға дәлелді жауап — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | мәтін үзіндісі, сұрақтар жазылған парақтар, дәптер |
| Композициялық ойын 8 минут |
Нұсқаулық:
Сыныпты шағын топтарға бөледі және әр топқа композициялық бөліктер атаулары жазылған карточкалар мен мәтін мазмұнын білдіретін үзінділер ұсынады.
Топтарға үзінділерді экспозиция, байланыс, даму, шиеленіс, шарықтау шегі және шешім ретімен орналастыруды тапсырады.
Әр топтан өз ретінің дұрыстығын бір дәлелмен қорғауды сұрайды.
|
Оқушылар топ ішінде карточкаларды мәтін оқиғаларының логикалық ретіне орналастырады. Оқушылар әр үзіндінің композициялық бөлігін анықтайды. Оқушылар өз шешімін мәтіндегі оқиға желісімен және себеп-салдар байланысымен дәлелдейді. | Алты үзіндінің композициялық орнын дұрыс анықтау — 3 ұпай. Үзінділерді логикалық ретпен орналастыру — 2 ұпай. Топтық қорғауда дәлел келтіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. |
Здоровье и соблюдение техники безопасности
| Здоровье и соблюдение техники безопасности | Мәтінмен жұмыс кезінде оқушылар дұрыс отыру қалпын сақтап, көз бен кітап арақашықтығын кемінде 30–35 см ұстайды. Топтық ойын барысында карточкаларды қауіпсіз пайдаланып, сынып ішінде орын ауыстырғанда тәртіп сақтайды. |
О материале
- Тип материала
- План урока (КСП)
- Предмет
- Казахский язык и литература
- Класс
- 9 класс
- Язык
- Казахский
- Направление обучения
- Гуманитарное
Создайте свой план урока с ИИ
- По вашей теме, предмету и классу
- Готово примерно за минуту
- Начать можно бесплатно
