English

Абай Құнанбайұлының «Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін» өлеңінің тақырыбы мен идеясы — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 6

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Абай Құнанбайұлының шығармашылығы
Lesson title
Абай Құнанбайұлының «Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін» өлеңінің тақырыбы мен идеясы
Class
6
Lesson objectives according to program
6.1.1.1 Әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтау
6.1.3.1 Әдеби туындыдағы кейіпкердің типтерін тек тұрғысынан сипаттау
Lesson objectives
Оқушы өлеңнің жанрын, тақырыбын және негізгі идеясын біледі.
Оқушы өлеңдегі лирикалық кейіпкердің бейнесі мен көзқарасын біледі.
Оқушы өлең мазмұнына сүйеніп, ақынның өлең жазудағы мақсатын біледі.
Values
Өлеңнің мазмұнын талдау арқылы оқушылар сөз өнеріне құрметпен қарауды және шығармашылық еңбектің жауапкершілігін бағалауды үйренеді. Ақынның өлеңді халыққа ой салу құралы ретінде танытуы адамгершілікке, білімге және саналы көзқарасқа жетелейді.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және мақсат
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысымын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын таныстырады.
Оқушылар сабаққа дайындалады және оқу мақсаттарын дәптерге жазады. Сабақ мақсаты мен оқу міндеттерін дұрыс атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. тақта, дәптер
Тақырыпты болжау
4 мин
Мәселе қою:
«Өлеңді ермек үшін жазбаймын» деген жол ақынның қандай көзқарасын білдіреді?
Ақын өлең арқылы оқырманға қандай ой жеткізгісі келуі мүмкін?
Оқушылардың болжамдарын сабақ соңындағы тұжырыммен салыстыру үшін тақтаға тірек сөздерді жазады.
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: ақын өлеңді көңіл көтеру үшін емес, ой айту және оқырманға әсер ету үшін жазады; ол адамды білімге, адамгершілікке үндегісі келуі мүмкін. Бірінші сұраққа мағыналы болжам ұсынады — 1 ұпай; екінші сұраққа негізді болжам айтады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, тірек сөздер жазылған карточкалар
Өлеңді таныстыру
7 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Өлеңнің жазылу мақсатын және негізгі тақырыбын таныстырады.
Өлеңді мәнерлеп оқып, оқушыларға мәтіндегі ой желісін байқауды ұсынады.
Лирикалық өлеңнің ерекшелігін және фабула мен сюжетті анықтаудың осы туындыға сәйкестігін түсіндіреді.
Слайдтар арқылы ақынның өлең туралы тұжырымын, мәтіндегі негізгі ұғымдарды және талдау сұрақтарын ұсынады.
Slide 1 — «Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін»
Slide 2 — Абайдың бұл өлеңі небәрі бес шумақтан тұрады. Сонда ақын оқырманға не айтқысы келген?
Slide 3 — Сабақ соңында:
Slide 4 — Жанр мен тақырып
Slide 5 — Ақынның мақсаты
Slide 6 — Талқылау
Slide 7 — Лирикалық кейіпкер
Slide 8 — Өлеңнің ой желісі
Slide 9 — Негізгі тұжырымдар
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар өлеңді тыңдап, мәтіннен өлең жазудағы мақсатты білдіретін жолдарды белгілейді. Оқушылар жанр, тақырып, идея, лирикалық кейіпкер ұғымдарын дәптерге жазады. Өлең жанрын дұрыс анықтайды — 1 ұпай; тақырыпты мәтінмен байланыстырады — 1 ұпай; өлең жазудағы мақсатты білдіретін бір жолды табады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Мағынаны талдау
7 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Өлеңнің тақырыбы қандай?
Ақын өлеңді кімге немесе не үшін арнап жазады?
Лирикалық кейіпкердің өлең өнеріне көзқарасы қандай?
Өлеңдегі негізгі ойды білдіретін жолдарды атаңдар.
Жауаптар:
Өлеңнің тақырыбы — ақындық өнердің мақсаты мен өлеңнің қоғамға қызметі.
Ақын өлеңді ермек үшін емес, ойлы оқырманға ой салу және өнеге беру үшін жазады.
Лирикалық кейіпкер өлеңге жауапкершілікпен қарайды, оны мағыналы ой жеткізетін өнер деп біледі.
Оқушылар мәтіннен ақындық мақсатты білдіретін жолдарды дәлел ретінде келтіреді.
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өлеңнен дәлел келтіреді. Оқушылар тақырып пен идеяны ажыратады: тақырып өлеңнің не туралы екенін, идея ақын жеткізген негізгі ойды білдіреді. Тақырыпты дұрыс анықтайды — 1 ұпай; идеяны мазмұнға сай тұжырымдайды — 2 ұпай; мәтіннен бір дәлел келтіреді — 1 ұпай; лирикалық кейіпкердің көзқарасын сипаттайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. оқулық, өлең мәтіні, дәптер
Ойлы оқырман ойыны
6 мин
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, «Тақырып па, идея ма?» ойынын өткізеді.
Топтарға «өлең өнері», «ермек үшін жазбау», «оқырманға ой салу», «ақынның жауапкершілігі» деген тіркестер жазылған карточкаларды таратады.
Әр топ тіркестерді «тақырып» және «идеяны ашатын ой» бағандарына орналастырып, таңдауын мәтінге сүйеніп түсіндіреді.
Оқушылар топта карточкаларды жіктейді, пікірлерін өзара талқылайды және мәтіннен дәлел келтіреді. Оқушылар «өлең өнері» тіркесін тақырыпқа, ал «оқырманға ой салу» мен «ермек үшін жазбау» тіркестерін идеяны ашатын ойларға жатқызады. Төрт тіркестің кемінде үшеуін дұрыс жіктейді — 2 ұпай; бір жіктеуін мәтінмен дәлелдейді — 1 ұпай; топтық талқылауға қатысады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Жеке тапсырма
8 мин
Жеке тапсырма:
Әр оқушыға жеке талдау тапсырмасын береді: өлеңнің жанрын, тақырыбын және идеясын анықтау; лирикалық кейіпкердің көзқарасын сипаттау; өлеңнен бір дәлел жазу.
Жауапты «Тұжырым — мәтіндік дәлел — түсіндіру» үлгісімен рәсімдеуді ескертеді.
Оқушылардың жазбаша жұмысын тексеріп, критерийлер бойынша кері байланыс береді.
Оқушылар жеке тапсырманы орындайды. Оқушылар өлең жанрын лирикалық өлең деп анықтайды, тақырып пен идеяны тұжырымдайды, лирикалық кейіпкердің көзқарасын сипаттап, мәтіннен дәлел жазады. Жанрын дұрыс анықтайды — 1 ұпай; тақырыбын тұжырымдайды — 1 ұпай; идеясын ашады — 2 ұпай; лирикалық кейіпкерге мәтінге сай сипаттама береді — 1 ұпай; мәтіндік дәлел келтіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Қысқа тексеру
6 мин
Қысқа тексеру:
Төрт сұрақтан тұратын қысқа тексеруді ұсынады: 1) Өлеңнің жанры қандай? 2) Өлеңнің тақырыбы не? 3) Ақын өлеңді қандай мақсатпен жазады? 4) Лирикалық кейіпкердің өлеңге көзқарасы қандай?
Жауаптарды тексеріп, дұрыс жауаптарды түсіндіреді: лирикалық өлең; ақындық өнердің мақсаты; оқырманға ой салу, өнеге беру; өлеңге жауапкершілікпен қарау.
Әр дұрыс жауапқа бір ұпай береді.
Оқушылар төрт сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар дұрыс жауаптарды салыстырады: өлең — лирикалық өлең; тақырыбы — өлең өнерінің мақсаты; ақын оқырманға ой салуды көздейді; лирикалық кейіпкер өлеңге жауапкершілікпен қарайды. Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай беріледі. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Өлең мәтінімен және баспа материалдарымен жұмыс істегенде оларды ұқыпты пайдаланып, бір-біріне кедергі келтірмей отырыңдар. Топтық талқылау кезінде өзгенің пікірін құрметтеп, кезекпен сөйлеңдер.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Literature
Grade
Grade 6
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.