English

Кенесары – Наурызбай поэмасының кейіпкерлер бейнесі — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 9

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Әдеби шығармадағы кейіпкерлер жүйесі және сюжеттік-композициялық құрылым
Lesson title
Кенесары – Наурызбай поэмасының кейіпкерлер бейнесі
Class
9
Lesson objectives according to program
9.1.3.1 Көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау
9.1.1.1 Әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау
Lesson objectives
Оқушылар поэмадағы негізгі кейіпкерлерді және олардың шығарма идеясын ашудағы қызметін біледі.
Оқушылар Кенесары мен Наурызбайдың мінез-құлқы мен іс-әрекетін мәтінге сүйеніп сипаттайды.
Оқушылар поэманың сюжеттік-композициялық бөліктерін анықтап, кейіпкерлер бейнесінің дамуымен байланыстырады.
Values
Тарихи тұлғалардың іс-әрекетін талдау арқылы елге қызмет ету, жауапкершілік пен батылдықтың мәнін пайымдайды.
Кейіпкерлерге баға бергенде мәтіндік дәлел келтіріп, өзгенің пікірін құрметтеуге дағдыланады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын таныстырады.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын тыңдайды. Сабаққа қажетті құралдарын дайындау — 1 ұпай. Сабақ мақсатын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. оқулық, тақта, дәптер
Тақырыпқа ой қозғау
4 мин
Мәселе қою:
«Кейіпкердің іс-әрекеті шығарманың негізгі идеясын қалай танытады?» деген проблемалық сұрақ қояды.
Оқушылардан Кенесары мен Наурызбай туралы алғашқы болжамдарын сұрайды.
Оқушылар проблемалық сұраққа өз болжамдарын айтады. Оқушылар Кенесары мен Наурызбайдың бейнесі шығарма идеясымен қалай байланысатынын талқылайды. Проблемалық сұраққа тақырыпқа сай жауап ұсыну — 1 ұпай. Болжамын негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, кейіпкерлер есімдері жазылған карточкалар
Кейіпкерлер жүйесін түсіндіру
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Поэманың тарихи негізі мен идеясына қысқаша тоқталады.
Кенесары мен Наурызбайдың кейіпкерлер жүйесіндегі орнын және өзге кейіпкерлермен байланысын түсіндіреді.
Кейіпкер бейнесін мінездеу кезінде іс-әрекет, сөз, авторлық баяндау және басқа кейіпкерлердің пікіріне сүйену керегін көрсетеді.
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар кейіпкерді мінездеудің мәтіндік белгілерін атап, мысалдарды талқылайды. Кейіпкер бейнесін ашатын кемінде екі мәтіндік белгіні атау — 2 ұпай. Кенесары мен Наурызбайдың кейіпкерлер жүйесіндегі орнын дұрыс түсіндіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. оқулық, тақта, дәптер
Көрнекі талдау
7 мин
Көрнекі материалды талдау:
Көрнекі материалды пайдаланып, кейіпкерлерді салыстыру өлшемдерін көрсетеді: мінезі, мақсаты, іс-әрекеті және шығарма идеясындағы қызметі.
Көрнекі материалдағы мәліметтерді поэма мәтінімен байланыстырып талдауға бағыттайды.
Slide 1 — Кейіпкерлер бейнесі
Slide 2 — Жырда Кенесары мен Наурызбай бір әулеттің өкілдері болғанымен, оқиғалардағы әрекеттері бі…
Slide 3 — Сабақ соңында
Slide 4 — Кейіпкерді салыстыру өлшемдері
Slide 5 — Кенесары бейнесі
Slide 6 — Екі кейіпкер туралы
Slide 7 — Наурызбай және оқиға салдары
Slide 8 — Композиция және бейне
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар көрнекі материалдан кейіпкерлерді салыстыру өлшемдерін анықтайды. Оқушылар Кенесары мен Наурызбай бейнесіне қатысты мәтіндік дәлелдерді дәптерге түсіреді. Салыстырудың төрт өлшемін дұрыс анықтау — 2 ұпай. Әр кейіпкерге мәтіннен дәлел келтіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Сюжет пен композицияны талдау
7 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Поэманың оқиғасы қалай басталып, қалай өрбиді?
Шиеленіс пен шарықтау шегін қай оқиғалардан байқауға болады?
Кейіпкерлердің іс-әрекеті сюжеттің дамуына қалай әсер етеді?
Жауаптар:
Оқиғалар поэманың кіріспесінен басталып, кейіпкерлердің әрекеті арқылы дамиды.
Шиеленіс пен шарықтау шегі қақтығыстар мен шешуші оқиғалардан көрінеді; нақты жауап мәтіндегі оқиғалармен дәлелденеді.
Кейіпкерлердің шешімдері оқиғалардың бағытын өзгертіп, поэманың идеясын ашады.
Оқушылар сұрақтарға поэмадағы оқиғаларға сүйеніп жауап береді. Оқушылар сюжеттің басталуын, дамуын, шиеленісін, шарықтау шегін және шешімін ажыратады. Оқушылар кейіпкерлер әрекетінің оқиғаға ықпалын мәтіннен мысал келтіріп түсіндіреді. Сюжеттік-композициялық бөліктерді дұрыс атау — 3 ұпай. Кемінде бір оқиғаға сүйеніп жауап беру — 2 ұпай. Кейіпкер әрекетінің сюжетке ықпалын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. поэма мәтіні, сюжеттік сызба, дәптер
Кейіпкерлерді салыстыру ойыны
6 мин
Нұсқаулық:
Топтарға Кенесары мен Наурызбай бейнесін салыстыруға арналған ойын тапсырмасын ұсынады.
Топтардан мінез, мақсат және әрекет бойынша ортақ тұстар мен айырмашылықтарды атауды сұрайды.
Әр топтың мәтіндік дәлелін тыңдап, қорытындысын нақтылауға көмектеседі.
Оқушылар топта ойын тапсырмасын орындайды. Оқушылар кейіпкерлердің ортақ және ерекше қасиеттерін салыстырып, поэмадан дәлел келтіреді. Оқушылар топтың қорытындысын сыныпқа таныстырады. Кейіпкерлерді кемінде екі өлшем бойынша салыстыру — 2 ұпай. Әр салыстыруға мәтіндік дәлел келтіру — 2 ұпай. Топ қорытындысын анық жеткізу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Жеке тапсырма орындау
5 мин
Нұсқаулық:
Оқушыларға жеке тапсырма береді: Кенесары немесе Наурызбайдың бейнесін сипаттап, оның поэма идеясын ашудағы қызметін мәтіннен екі дәлелмен түсіндіру.
Жауапта кейіпкер мінезі мен сюжеттік оқиға арасындағы байланысты көрсету керегін ескертеді.
Оқушылар таңдалған кейіпкердің бейнесін қысқаша сипаттайды. Оқушылар поэмадан екі дәлел келтіріп, кейіпкердің шығарма идеясын ашудағы қызметін түсіндіреді. Кейіпкер мінезін дұрыс сипаттау — 1 ұпай. Екі орынды мәтіндік дәлел келтіру — 2 ұпай. Кейіпкерді шығарма идеясымен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Оқушылар сыныпта еркін қозғалғанда бір-біріне кедергі келтірмей, оқу құралдарын ұқыпты пайдаланады. Топтық жұмыс кезінде жайлы арақашықтық сақтап, өзгенің пікірін құрметтейді.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Literature
Grade
Grade 9
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.