Мұрат Мөңкеұлының «Үш қиян» толғауы — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 8
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Зар заман поэзиясы және толғау жанры
|
| Lesson title |
Мұрат Мөңкеұлының «Үш қиян» толғауы
|
| Class |
8
|
| Lesson objectives according to program |
8.1.1.1 Әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау
|
| Lesson objectives |
Оқушылар «Үш қиян» толғауының жанрлық ерекшеліктерін біледі.
Оқушылар толғаудың негізгі тақырыбы мен сюжеттік желілерін анықтайды.
Оқушылар шығарманың прологы мен эпилогын ажыратып, ел тәуелсіздігі мен бостандығы идеясын түсіндіреді.
|
| Values |
Ел тарихы мен азаттығын қадірлеу арқылы отансүйгіштік пен азаматтық жауапкершілік қалыптастырылады. Ақын мұрасын талдау кезінде тарихи жадты құрметтеп, пікірді дәлелмен жеткізуге дағдыланады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
Мұрат Мөңкеұлы мен «зар заман» ұғымына қатысты бастапқы білімді еске түсіруге бағыттайды.
|
Оқушылар — сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар — ақын мен «зар заман» поэзиясы туралы білетіндерін қысқаша айтады. | Сабаққа дайындық және тақырыпқа қатысты бір дұрыс пікір — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, оқулық |
| Тақырып пен мәселені ашу 5 мин |
Мәселе қою:
«Үш қиян» атауы оқырманға қандай ой салуы мүмкін? Толғауда елдің тәуелсіздігі мен бостандығына деген аңсар қалай көрінуі ықтимал? деген сұрақтарды қояды.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатын таныстырады.
Толғау жанры мен «зар заман» ағымының байланысын қысқаша түсіндіреді.
|
Оқушылар — «Үш қиян» атауына қатысты болжам айтады. Оқушылар — ел азаттығы мен бостандығы туралы ойларын ортаға салады. Оқушылар — сабақ мақсатын дәптерге жазады. | Тақырыпқа қатысты негізді болжам — 1 ұпай; азаттық идеясын атап көрсету — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | оқулық, тақта |
| Жаңа материалды таныстыру 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Мұрат Мөңкеұлының өмірі мен шығармашылық жолын таныстырады: ақын 1843–1906 жылдары өмір сүрген, айтыскер ақын әрі жырау болған.
«Зар заман» ағымының тарихи жағдайын және елдің тәуелсіздігі мен бостандығын аңсау идеясын түсіндіреді.
«Үш қиян» толғауының 1873 жылы жазылғанын атап, шығарманың тақырыбы мен жанрлық сипатына назар аудартады.
Slide 1 — Үш қиян
Slide 2 — «Үш қиянда» ақын туған жердің тағдырын сөз етіп, елдің еркіндігін аңсайды.
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Ақын және дәуір
Slide 5 — Зар заман сарыны
Slide 6 — «Үш қиянда» туған жердің тағдыры мен ел еркіндігі қатар көрінеді. Ақынның мұңды үнін тари…
Slide 7 — Толғаудың жанры
Slide 8 — Сюжет және құрылым
Slide 9 — Негізгі ой түйіні
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар — ақынның өмір сүрген жылдарын, шығармашылық қырларын және толғаудың жазылған уақытын белгілейді. Оқушылар — жаңа ұғымдарды тыңдап, толғаудың тақырыбы мен жанры туралы бастапқы тұжырым жасайды. | Ақынның өмір сүрген жылдарын дұрыс көрсету — 1 ұпай; «зар заман» ағымының идеясын атау — 1 ұпай; толғаудың жазылған жылын көрсету — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Шығарма құрылымын талдау 8 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Толғаудың негізгі тақырыбы қандай?
Шығармада елдің тәуелсіздігі мен бостандығына деген аңсар қалай берілген?
Толғаудағы оқиғалық, ой желілерін қалай топтастыруға болады?
Пролог пен эпилог ұғымдары шығарманың құрылымын түсінуге қалай көмектеседі?
Жауаптар:
Елдің жері, тарихи тағдыры, тәуелсіздігі мен бостандығын аңсау.
Ақын елдің өткенін, қазіргі күйін және азаттыққа деген мұратын жырлау арқылы аңсарын танытады.
Ой желілерін туған жер мен ел тағдыры, заман өзгерісі, азаттық мұраты төңірегінде топтастыруға болады.
Пролог шығарманың бастапқы кіріспе бөлігін, эпилог қорытынды бөлігін тан…
|
Оқушылар — сұрақтарға мәтін мазмұнына сүйеніп жауап береді. Оқушылар — тақырып пен ой желілерін атайды. Оқушылар — пролог пен эпилогтың қызметін түсіндіріп, мәтіннен дәлел келтіреді. | Тақырыпты дұрыс анықтау — 1 ұпай; азаттық идеясын түсіндіру — 1 ұпай; екі ой желісін көрсету — әрқайсысына 1 ұпай; пролог пен эпилог қызметін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | оқулық, дәптер |
| Топтық ойын тапсырмасы 6 мин |
Нұсқаулық:
«Ой желісін тап» ойынын өткізеді: топтарға толғаудың тақырыбы, заман көрінісі, ел тағдыры және азаттық мұраты жазылған карточкаларды таратады.
Оқушылардан карточкаларды мағыналық ретпен орналастырып, әр таңдауды мәтін мазмұнымен негіздеуді сұрайды.
Топтардың жауаптарын қорытындылап, жанр мен мазмұн байланысын нақтылайды.
|
Оқушылар — топта карточкаларды мағыналық ретпен орналастырады. Оқушылар — таңдаған ретін мәтін мазмұнына сүйеніп түсіндіреді. Оқушылар — өзге топтардың пікірін тыңдап, қажет болса тұжырымын толықтырады. | Төрт мазмұндық карточканы дұрыс орналастыру — әрқайсысына 1 ұпай; бір тұжырымды мәтінмен негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке талдау жұмысы 7 мин |
Тапсырма:
Оқушыларға «Үш қиян» толғауына қысқаша құрылымдық талдау жасайтын тапсырма береді.
Тапсырмада шығарманың жанрын, тақырыбын, екі негізгі ой желісін, пролог пен эпилогтың қызметін көрсету керегін түсіндіреді.
Жауапты мәтіннен алынған дәлелмен бекітуді ескертеді.
|
Оқушылар — жеке жұмыс парағына толғаудың жанрын және тақырыбын жазады. Оқушылар — екі негізгі ой желісін анықтап, мәтін мазмұнымен дәлелдейді. Оқушылар — пролог пен эпилогтың қызметін сипаттайды. | Жанрын дұрыс көрсету — 1 ұпай; тақырыбын анықтау — 1 ұпай; екі ой желісін көрсету — әрқайсысына 1 ұпай; пролог пен эпилог қызметін түсіндіру — 1 ұпай; мәтіндік дәлел келтіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 мин |
Тексеру тапсырмасы:
Тақырып бойынша қысқа тексеру жұмысын ұсынады: «Үш қиян» шығармасының авторын атаңыз; толғаудың жазылған жылын көрсетіңіз; шығарманың жанрын анықтаңыз; негізгі идеясын таңдаңыз; пролог пен эпилогтың бір-бірінен айырмасын жазыңыз.
Жауаптарды жинап, негізгі қателерді белгілеуге бағыттайды.
|
Оқушылар — бес сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар — авторды, жылын, жанрын, негізгі идеясын және пролог пен эпилогтың айырмасын жазады. | Бес сұрақтың әр дұрыс жауабы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Мәтінмен және жазба құралдарымен жұмыс кезінде құралдарды қауіпсіз қолданып, оларды ұқыпты сақтау қажет. Топтық талқылауда бір-бірінің пікірін құрметтеп, сыныпта ретпен қозғалу керек. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Literature
- Grade
- Grade 8
- Language
- Kazakh
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
