Нысанбай жырау өмірі мен шығармашылығы — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 9
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Тарихи жырлар мен жыраулар поэзиясы
|
| Lesson title |
Нысанбай жырау өмірі мен шығармашылығы
|
| Class |
9
|
| Lesson objectives according to program |
9.3.1.1 шығарманы басқа өнер түрлеріндегі осы мазмұндас туындылармен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау
|
| Lesson objectives |
Оқушылар Нысанбай жыраудың өмірі мен шығармашылық мұрасына қатысты негізгі деректерді біледі.
Оқушылар «Кенесары-Наурызбай» жырының тарихи негізі мен көркемдік ерекшеліктерін біледі.
Оқушылар жырды мазмұндас өнер туындысымен салыстыру өлшемдерін және тарихи-көркемдік құндылықты бағалау тәсілдерін біледі.
|
| Values |
Тарихи жад пен ел тағдырына құрмет қалыптастыру; жырдағы азаттық, ерлік және жауапкершілік мәселелерін талқылау арқылы отансүйгіштік пен сыни көзқарасты дамыту.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа назарын шоғырландырады.
Кенесары қозғалысына қатысты тарихи көріністі көрсетіп: «Бұл көрініс қандай оқиға туралы ой тудырады? Тарихи оқиғаны жыр арқылы жеткізудің ерекшелігі неде?» деп сұрайды.
Жауаптар:
Көрініс ұлт-азаттық қозғалысты еске түсіреді; жыр оқиғаны бейнелі сөзбен, кейіпкерлер мен авторлық бағалау арқылы жеткізеді.
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, көріністі бақылайды. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: ұлт-азаттық қозғалыс туралы ойлайтынын және жырдың тарихи оқиғаны бейнелі түрде жеткізетінін айтады. | Көріністен тарихи тақырыпты анықтайды — 1 ұпай; жырдың бір ерекшелігін атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тарихи сурет, тақта |
| Тақырыпты таныстыру 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Нысанбай жыраудың өмірі мен шығармашылығы туралы негізгі деректерді таныстырады.
«Кенесары-Наурызбай» жырының тарихи негізін, жыраудың оқиғаларға қатысын және жырдағы ел тағдыры, ерлік, азаттық сарындарын түсіндіреді.
Тақырыптық таныстырылымды қолданып, жырдың тарихи дерек пен көркем қиялды ұштастыруын көрсетеді.
Slide 1 — Нысанбай жырау
Slide 2 — Кенесары мен Наурызбай бастаған оқиғалар XIX ғасырдағы қазақ тарихында орын алды. Сол оқи…
Slide 3 — Сабақ соңында оқушылар:
Slide 4 — Нысанбай жырау
Slide 5 — Тарихи негізі
Slide 6 — Тарих пен көркемдік
Slide 7 — Дастандағы ел тағдыры, ерлік және азаттық сарындарының қайсысы тарихи оқиғаның мәнін ашуд…
Slide 8 — Мазмұндас туындымен салыстыру
Slide 9 — Дерек пен көркем бейне
Slide 10 — Тарихи негіз: жыр Кенесары Қасымұлы бастаған 1837–1847 жылдардағы қозғалыспен байланысты.
|
Оқушылар таныстырылымды тыңдап, негізгі деректерді дәптерге жазады. Оқушылар Нысанбай жыраудың шығармашылық мұрасы мен жырдың тарихи тақырыбын атайды. | Жырау туралы бір нақты деректі жазады — 1 ұпай; жырдың тарихи негізін атайды — 1 ұпай; жырдағы екі тақырыпты көрсетеді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Мазмұнды салыстыру ойыны 8 мин |
Нұсқаулық:
«Тарихи із бен көркем бейне» ойынының тәртібін түсіндіреді: топтарға жыр мазмұны мен мазмұндас өнер туындысына қатысты тұжырымдар жазылған карточкалар таратады.
Оқушылардан тұжырымдарды «тарихи дерек», «көркемдік шешім» және «ортақ тақырып» бағандарына орналастырып, таңдауларын дәлелдеуді сұрайды.
Жауаптарды тексеріп, дәлелдің мәтін мазмұнына сүйенуін қадағалайды.
|
Оқушылар топта карточкаларды жіктейді. Оқушылар тарихи деректі, көркемдік шешімді және ортақ тақырыпты ажыратып, таңдауларын жыр мазмұны мен өнер туындысының белгілері арқылы дәлелдейді. | Карточкаларды дұрыс жіктейді — әр дұрыс жауапқа 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай; бір салыстыруды дәлелмен түсіндіреді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Тарихи-көркемдік талдау 9 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
«Кенесары-Наурызбай» жырында қандай тарихи оқиғалар мен тұлғалар көрінеді?
Нысанбай жырау оқиғаларға көркемдік баға беруде қандай тәсілдер қолданады?
Жырды мазмұндас сурет, күй немесе сахналық туындымен салыстырғанда қандай ортақ және өзгеше белгілерді байқауға болады?
Жырдың тарихи және көркемдік құндылығы неде?
Жауаптар:
Жырда Кенесары бастаған ұлт-азаттық қозғалыс пен тарихи тұлғалар бейнеленеді.
Жырау бейнелі сөз, оқиға желісі, кейіпкер бейнесі және авторлық бағалау арқылы оқырманға әсер етеді.
Өнер түрлерінде ортақ тарихи тақырып пен ерлік сарыны болуы мүмкін; жыр оқиғаны сөзбе…
|
Оқушылар сұрақтарға мәтінге сүйеніп жауап береді. Оқушылар тарихи оқиғалар мен көркем тәсілдерді атайды, мазмұндас туындымен салыстырады және жырдың құндылығын дәлелдейді. | Тарихи оқиға мен тұлғаны дұрыс атайды — 2 ұпай; көркемдік тәсілді түсіндіреді — 2 ұпай; басқа өнер туындысымен екі салыстыру белгісін көрсетеді — 2 ұпай; құндылығын дәлелдейді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | оқулық, жыр мәтіні, мазмұндас өнер туындысының суреті |
| Жеке салыстыру тапсырмасы 8 мин |
Нұсқаулық:
Жеке тапсырманы таратады: «Кенесары-Наурызбай» жырын мазмұндас сурет, күй немесе сахналық туындымен салыстыр. Тарихи оқиғаны бейнелеуін, көркемдік тәсілдерін және беретін әсерін қарастыр.
Оқушылардан кемінде екі салыстыру белгісін жазып, соңында жырдың тарихи және көркемдік құндылығына баға беруді талап етеді.
Жұмысты жинап, бағалау өлшемдерін еске салады.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар жыр мен өзге өнер туындысының кемінде екі ұқсастығы не айырмашылығын жазады және жырдың тарихи-көркемдік құндылығына дәлелді баға береді. | Екі салыстыру белгісін жазады — әрқайсысына 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай; тарихи құндылығын дәлелдейді — 2 ұпай; көркемдік құндылығына баға береді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 мин |
Білімді тексеру:
Қысқа тексеру сұрақтарын ұсынады: «Нысанбай жыраудың белгілі жыры қалай аталады?», «Жыр қандай тарихи қозғалыспен байланысты?», «Жырды басқа өнер туындысымен салыстырғанда қандай екі өлшемді қолдануға болады?».
Әр оқушының жауабын тексеріп, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
|
Оқушылар қысқа тексеру сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар «Кенесары-Наурызбай» деп атап, жырдың ұлт-азаттық қозғалыспен байланысын және тарихи мазмұн мен көркемдік тәсіл сияқты салыстыру өлшемдерін көрсетеді. | Жырдың атауын дұрыс атайды — 1 ұпай; тарихи байланысын көрсетеді — 1 ұпай; екі салыстыру өлшемін атайды — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Оқушылар таныстырылымды қарағанда экраннан тиісті қашықтық сақтап, көзді мезгіл-мезгіл демалдырады. Топтық жұмыс кезінде карточкаларды ұқыпты қолданып, сыныпта қауіпсіз қозғалады. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Literature
- Grade
- Grade 9
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
