Нысанбай жырау өмірі мен шығармашылығы — ҚМЖ, Қазақ әдебиеті, 9 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Тарихи жырлар мен жыраулар поэзиясы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Нысанбай жырау өмірі мен шығармашылығы
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.3.1.1 шығарманы басқа өнер түрлеріндегі осы мазмұндас туындылармен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар Нысанбай жыраудың өмірі мен шығармашылық мұрасына қатысты негізгі деректерді біледі.
Оқушылар «Кенесары-Наурызбай» жырының тарихи негізі мен көркемдік ерекшеліктерін біледі.
Оқушылар жырды мазмұндас өнер туындысымен салыстыру өлшемдерін және тарихи-көркемдік құндылықты бағалау тәсілдерін біледі.
|
| Құндылықтар |
Тарихи жад пен ел тағдырына құрмет қалыптастыру; жырдағы азаттық, ерлік және жауапкершілік мәселелерін талқылау арқылы отансүйгіштік пен сыни көзқарасты дамыту.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа назарын шоғырландырады.
Кенесары қозғалысына қатысты тарихи көріністі көрсетіп: «Бұл көрініс қандай оқиға туралы ой тудырады? Тарихи оқиғаны жыр арқылы жеткізудің ерекшелігі неде?» деп сұрайды.
Жауаптар:
Көрініс ұлт-азаттық қозғалысты еске түсіреді; жыр оқиғаны бейнелі сөзбен, кейіпкерлер мен авторлық бағалау арқылы жеткізеді.
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, көріністі бақылайды. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: ұлт-азаттық қозғалыс туралы ойлайтынын және жырдың тарихи оқиғаны бейнелі түрде жеткізетінін айтады. | Көріністен тарихи тақырыпты анықтайды — 1 ұпай; жырдың бір ерекшелігін атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тарихи сурет, тақта |
| Тақырыпты таныстыру 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Нысанбай жыраудың өмірі мен шығармашылығы туралы негізгі деректерді таныстырады.
«Кенесары-Наурызбай» жырының тарихи негізін, жыраудың оқиғаларға қатысын және жырдағы ел тағдыры, ерлік, азаттық сарындарын түсіндіреді.
Тақырыптық таныстырылымды қолданып, жырдың тарихи дерек пен көркем қиялды ұштастыруын көрсетеді.
Слайд 1 — Нысанбай жырау
Слайд 2 — Кенесары мен Наурызбай бастаған оқиғалар XIX ғасырдағы қазақ тарихында орын алды. Сол оқи…
Слайд 3 — Сабақ соңында оқушылар:
Слайд 4 — Нысанбай жырау
Слайд 5 — Тарихи негізі
Слайд 6 — Тарих пен көркемдік
Слайд 7 — Дастандағы ел тағдыры, ерлік және азаттық сарындарының қайсысы тарихи оқиғаның мәнін ашуд…
Слайд 8 — Мазмұндас туындымен салыстыру
Слайд 9 — Дерек пен көркем бейне
Слайд 10 — Тарихи негіз: жыр Кенесары Қасымұлы бастаған 1837–1847 жылдардағы қозғалыспен байланысты.
|
Оқушылар таныстырылымды тыңдап, негізгі деректерді дәптерге жазады. Оқушылар Нысанбай жыраудың шығармашылық мұрасы мен жырдың тарихи тақырыбын атайды. | Жырау туралы бір нақты деректі жазады — 1 ұпай; жырдың тарихи негізін атайды — 1 ұпай; жырдағы екі тақырыпты көрсетеді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Мазмұнды салыстыру ойыны 8 мин |
Нұсқаулық:
«Тарихи із бен көркем бейне» ойынының тәртібін түсіндіреді: топтарға жыр мазмұны мен мазмұндас өнер туындысына қатысты тұжырымдар жазылған карточкалар таратады.
Оқушылардан тұжырымдарды «тарихи дерек», «көркемдік шешім» және «ортақ тақырып» бағандарына орналастырып, таңдауларын дәлелдеуді сұрайды.
Жауаптарды тексеріп, дәлелдің мәтін мазмұнына сүйенуін қадағалайды.
|
Оқушылар топта карточкаларды жіктейді. Оқушылар тарихи деректі, көркемдік шешімді және ортақ тақырыпты ажыратып, таңдауларын жыр мазмұны мен өнер туындысының белгілері арқылы дәлелдейді. | Карточкаларды дұрыс жіктейді — әр дұрыс жауапқа 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай; бір салыстыруды дәлелмен түсіндіреді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Тарихи-көркемдік талдау 9 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
«Кенесары-Наурызбай» жырында қандай тарихи оқиғалар мен тұлғалар көрінеді?
Нысанбай жырау оқиғаларға көркемдік баға беруде қандай тәсілдер қолданады?
Жырды мазмұндас сурет, күй немесе сахналық туындымен салыстырғанда қандай ортақ және өзгеше белгілерді байқауға болады?
Жырдың тарихи және көркемдік құндылығы неде?
Жауаптар:
Жырда Кенесары бастаған ұлт-азаттық қозғалыс пен тарихи тұлғалар бейнеленеді.
Жырау бейнелі сөз, оқиға желісі, кейіпкер бейнесі және авторлық бағалау арқылы оқырманға әсер етеді.
Өнер түрлерінде ортақ тарихи тақырып пен ерлік сарыны болуы мүмкін; жыр оқиғаны сөзбе…
|
Оқушылар сұрақтарға мәтінге сүйеніп жауап береді. Оқушылар тарихи оқиғалар мен көркем тәсілдерді атайды, мазмұндас туындымен салыстырады және жырдың құндылығын дәлелдейді. | Тарихи оқиға мен тұлғаны дұрыс атайды — 2 ұпай; көркемдік тәсілді түсіндіреді — 2 ұпай; басқа өнер туындысымен екі салыстыру белгісін көрсетеді — 2 ұпай; құндылығын дәлелдейді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | оқулық, жыр мәтіні, мазмұндас өнер туындысының суреті |
| Жеке салыстыру тапсырмасы 8 мин |
Нұсқаулық:
Жеке тапсырманы таратады: «Кенесары-Наурызбай» жырын мазмұндас сурет, күй немесе сахналық туындымен салыстыр. Тарихи оқиғаны бейнелеуін, көркемдік тәсілдерін және беретін әсерін қарастыр.
Оқушылардан кемінде екі салыстыру белгісін жазып, соңында жырдың тарихи және көркемдік құндылығына баға беруді талап етеді.
Жұмысты жинап, бағалау өлшемдерін еске салады.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар жыр мен өзге өнер туындысының кемінде екі ұқсастығы не айырмашылығын жазады және жырдың тарихи-көркемдік құндылығына дәлелді баға береді. | Екі салыстыру белгісін жазады — әрқайсысына 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай; тарихи құндылығын дәлелдейді — 2 ұпай; көркемдік құндылығына баға береді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 мин |
Білімді тексеру:
Қысқа тексеру сұрақтарын ұсынады: «Нысанбай жыраудың белгілі жыры қалай аталады?», «Жыр қандай тарихи қозғалыспен байланысты?», «Жырды басқа өнер туындысымен салыстырғанда қандай екі өлшемді қолдануға болады?».
Әр оқушының жауабын тексеріп, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
|
Оқушылар қысқа тексеру сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар «Кенесары-Наурызбай» деп атап, жырдың ұлт-азаттық қозғалыспен байланысын және тарихи мазмұн мен көркемдік тәсіл сияқты салыстыру өлшемдерін көрсетеді. | Жырдың атауын дұрыс атайды — 1 ұпай; тарихи байланысын көрсетеді — 1 ұпай; екі салыстыру өлшемін атайды — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Оқушылар таныстырылымды қарағанда экраннан тиісті қашықтық сақтап, көзді мезгіл-мезгіл демалдырады. Топтық жұмыс кезінде карточкаларды ұқыпты қолданып, сыныпта қауіпсіз қозғалады. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ әдебиеті
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
