Шылау — ҚМЖ, 7 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Морфология. Шылау сөздер
|
| Сабақтың тақырыбы |
Шылау
|
| Сыныбы |
7
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
Оқушыларға шылау туралы түсінік беру, оның түрлерімен таныстыру, сөйлем ішіндегі қызметін түсіндіру.
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы шылаудың сөз бен сөзді немесе сөйлемді байланыстырып, қосымша мағына үстейтінін біледі.
Оқушы септеулік, жалғаулық және демеулік шылаулардың ерекшеліктерін біледі.
Оқушы сөйлем ішіндегі шылауды тауып, оның қызметін түсіндіреді.
|
| Құндылықтар |
Тілдік сауаттылық пен ана тіліне құрметті дамыту: оқушылар сөйлемдерді сауатты құрастырып, шылауларды орынды қолданады. Өз ойын дәлелдеп айту және сыныптастарының пікірін тыңдау арқылы жауапкершілік пен өзара құрмет қалыптасады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Мен мектепке дейін бардым» және «Мен мектепке бардым» сөйлемдерін тақтаға жазып, мағына айырмасын байқатады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар екі сөйлемді салыстырып, «дейін» сөзінің сөйлем мағынасына қосқан үлесін айтады. | Сөйлемдегі мағына айырмасын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Сабаққа дайындалады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бор, дәптерлер |
| Жаңа тақырыпты ашу 8 мин |
Мәселе қою:
«Дейін» сөзін алып тастағанда сөйлемнің мағынасы қалай өзгереді? Ол заттың не қимылдың атауын білдіре ме?
Жаңа материалды түсіндіру:
Шылаудың дербес лексикалық мағынасы болмайтынын, сөздерді немесе сөйлемдерді байланыстырып, оларға қосымша реңк үстейтінін түсіндіреді.
Септеулік, жалғаулық, демеулік шылауларды мысалдармен таныстырады: «сабақтан кейін», «Асан мен Үсен», «сен ғана».
|
Оқушылар «дейін» сөзін алып тастағанда сөйлемдегі уақыттық мағына өзгеретінін айтады. Оқушылар шылаудың дербес мағынасы болмайтынын, байланыстыру не қосымша реңк беру қызметін атқаратынын түсінеді. Оқушылар берілген мысалдардан шылауларды табады. | Шылаудың дербес мағынасы жоқ екенін түсіндіреді — 1 ұпай. Үш түрін атайды — әрқайсысына 1 ұпай, барлығы 3 ұпай. Мысалдардан шылауларды дұрыс табады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | оқулық, тақта, мысал жазылған үлестірмелер |
| Тақырыпты таныстыру 7 мин |
Шылаудың сөйлемдегі қызметі мен түрлері туралы негізгі ұғымдарды ретімен көрсетеді.
Септеулік шылаудың сөзді белгілі бір септік тұлғасындағы сөзбен байланыстыратынын, жалғаулықтың бірыңғай мүшелер мен сөйлемдерді байланыстыратынын, демеуліктің қосымша реңк үстейтінін мысалмен түсіндіреді.
Оқушыларға мысалдардағы шылауларды түрлерімен сәйкестендіруді ұсынады.
Слайд 1 — Шылау
Слайд 2 — «Сен үшін», «алма мен алмұрт», «сен ғана» тіркестерінде қысқа сөздер әртүрлі қызмет атқар…
Слайд 3 — Сабақ соңында
Слайд 4 — Шылаудың қызметі
Слайд 5 — Үш түрі
Слайд 6 — «Мен кітапты інім үшін алдым» және «Мен кітапты ініме ғана бердім» сөйлемдеріндегі шылаул…
Слайд 7 — Септеулік пен септік
Слайд 8 — Байланыстыру және реңк
Слайд 9 — Негізгі тұжырымдар
Слайд 10 — Еске түсір
|
Оқушылар көрсетілген негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар шылаулардың үш түрін мысалдармен сәйкестендіріп, олардың сөйлемдегі қызметін түсіндіреді. | Шылаудың үш түрін дұрыс сәйкестендіреді — әрқайсысына 1 ұпай. Сөйлемдегі қызметін түсіндіреді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Білімді ойынмен бекіту 7 мин |
Нұсқаулық:
«Шылауды тап» ойынының тәртібін түсіндіреді: әр топқа сөйлемдер жазылған карточкалар таратады.
Әр сөйлемдегі шылаудың астын сызып, түрін анықтауды тапсырады. Сөйлемдер: «Біз ауылға дейін жаяу бардық»; «Айжан мен Дана кітап оқыды»; «Сен ғана дұрыс жауап бердің»; «Күн бұлтты, бірақ жаңбыр жаумады».
Топтардың жауабын тыңдап, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
|
Оқушылар топта сөйлемдерді талдап, шылаулардың астын сызады. Оқушылар «дейін» — септеулік, «мен» — жалғаулық, «ғана» — демеулік, «бірақ» — жалғаулық екенін айтады. | Төрт шылауды дұрыс табады — әрқайсысына 1 ұпай. Төрт шылаудың түрін дұрыс анықтайды — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | |
| Жеке тапсырма орындау 8 мин |
Тапсырма орындау:
Оқушыларға жеке тапсырма таратады: «Әжеммен бірге базарға дейін бардым, бірақ керекті затты ғана алдым» сөйлемінен шылауларды тауып, түрін және сөйлемдегі қызметін жазу.
Екінші тапсырма ретінде «кітап үшін», «Мен және інім», «сен де» тіркестеріндегі шылауларды түрлерімен сәйкестендіруді тапсырады.
Жұмыс соңында жауаптарды тексеріп, қате тұстарын түсіндіреді.
|
Оқушылар сөйлемдегі «мен», «дейін», «бірақ», «ғана» шылауларын анықтап, түрлерін жазады. Оқушылар «үшін» — септеулік, «және» — жалғаулық, «де» — демеулік екенін көрсетіп, тапсырманы жеке орындайды. | Бірінші сөйлемдегі төрт шылауды табады — әрқайсысына 1 ұпай. Үш шылауды түрімен дұрыс сәйкестендіреді — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | |
| Қысқа білім тексеру 6 мин |
Тексеру жұмысы:
Қысқа тексеру жұмысын ұсынады: 1) Шылаудың дербес лексикалық мағынасы бар ма? 2) «Бірақ» қай шылау түріне жатады? 3) «Сен ғана келдің» сөйлеміндегі демеулік қай сөз? 4) «Мектепке дейін» тіркесіндегі «дейін» қандай қызмет атқарады?
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды хабарлайды.
|
Оқушылар сұрақтарға жеке жауап береді: 1) Жоқ. 2) Жалғаулық. 3) «ғана». 4) Сөзді байланыстырып, уақыттық не шектік қатынасты білдіретін септеулік шылау. | Төрт сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап береді — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 6 мин |
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
|
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Шылаудың бір түрін және оның қызметін дұрыс атайды — 1 ұпай. Өз оқуына қатысты нақты кері байланыс береді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Оқушылар сынып ішінде қозғалғанда бірін-бірі итермей, қауіпсіз арақашықтық сақтайды. Карточкалар мен жазу құралдарын ұқыпты пайдаланып, оларды ауызға салмайды. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Сынып
- 7 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
