Термодинамикалық жүйелер және термодинамикалық параметрлер — Lesson Plan, Physics, Grade 10
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Молекулалық физика және термодинамика
|
| Lesson title |
Термодинамикалық жүйелер және термодинамикалық параметрлер
|
| Class |
10
|
| Lesson objectives according to program |
10.2.1.1 Температура мен молекулалардың ілгерілемелі қозғалысының орташа кинетикалық энергиясының байланысын сипаттау
|
| Lesson objectives |
Оқушы термодинамикалық жүйе ұғымын және оның қоршаған ортамен байланысын біледі.
Оқушы термодинамикалық параметрлердің температура, қысым және көлем екенін біледі.
Оқушы температура мен молекулалардың ілгерілемелі қозғалысының орташа кинетикалық энергиясы арасындағы байланысты біледі.
|
| Values |
Ғылыми дәлдік пен жауапкершілік: оқушылар физикалық шамаларды дұрыс атап, олардың арасындағы байланысты дәлелмен түсіндіреді. Ынтымақтастық: жұпта талқылау кезінде бір-бірінің пікірін тыңдап, ортақ қорытынды жасайды.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесіп, сабаққа қатысуын тексереді және жұмысқа қажетті құралдарды дайындауды ұсынады.
Бөлме ішіндегі ауа, су буы және термометр мысалдары арқылы сабақ тақырыбына назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар бөлме ауасы мен су буын физикалық жүйе ретінде қарастыруға болатынын айтады. | Сабаққа дайындық талаптарын орындау — 1 ұпай. Термодинамикалық жүйеге қатысты мысал келтіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, термометр, дәптер |
| Тақырыпты таныстыру 5 мин |
Термодинамикалық жүйелер мен параметрлер туралы негізгі ұғымдарды слайдтар арқылы көрсетеді.
Жүйе, қоршаған орта және жүйенің күйін сипаттайтын шамалар арасындағы байланысты түсіндіреді.
Slide 1 — Термодинамикалық жүйелер мен параметрлер
Slide 2 — Күн астында қалған жабық бөтелкедегі ауа қызады, ал бөтелкенің көлемі өзгермейді.
Slide 3 — Сабақ соңында сендер
Slide 4 — Жүйе және қоршаған орта
Slide 5 — Күй параметрлері
Slide 6 — Жабық бөтелкедегі ауа жүйе болса, бөтелке қабырғасы, бөлме ауасы және күн сәулесі осы жүй…
Slide 7 — Температура және энергия
Slide 8 — Бөтелкедегі ауаның өзгерісі
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар слайдтардан термодинамикалық жүйе, қоршаған орта және күй параметрлері туралы ақпаратты жазып алады. Оқушылар жүйе күйін температура, қысым және көлем сипаттайтынын атайды. | Жүйе мен қоршаған ортаны ажырату — 1 ұпай. Үш күй параметрін дұрыс атау — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Негізгі ұғымдарды түсіндіру 10 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Термодинамикалық жүйе ұғымын және макроскопиялық параметрлердің мағынасын түсіндіреді.
Температураны молекулалардың ілгерілемелі қозғалысының орташа кинетикалық энергиясымен байланыстырады: температура артқан сайын молекулалардың орташа кинетикалық энергиясы да артады.
Температура мен орташа кинетикалық энергияның байланысын формула түрінде көрсетеді: ⟨Eₖ⟩ = 3/2 kT; мұндағы k — Больцман тұрақтысы, T — абсолют температура.
Температураны Кельвинмен өрнектеудің маңызын түсіндіреді.
|
Оқушылар негізгі ұғымдар мен формуланы дәптерге жазады. Оқушылар абсолют температура артқанда молекулалардың орташа кинетикалық энергиясы артатынын тұжырымдайды. | Термодинамикалық жүйені дұрыс сипаттау — 1 ұпай. Температура мен орташа кинетикалық энергияның байланысын түсіндіру — 2 ұпай. Формуладағы шамаларды дұрыс түсіндіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Түсінікті тексеру 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Термодинамикалық жүйе дегеніміз не?
Жүйенің күйін сипаттайтын негізгі параметрлерді атаңдар.
Температура артқанда молекулалардың ілгерілемелі қозғалысының орташа кинетикалық энергиясы қалай өзгереді?
Формуладағы T нені білдіреді?
Жауаптар:
Термодинамикалық жүйе — өзара әрекеттесетін денелердің немесе бөлшектердің қарастырылатын жиынтығы.
Негізгі параметрлері — температура, қысым және көлем.
Орташа кинетикалық энергия артады.
T — Кельвинмен өлшенетін абсолют температура.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: термодинамикалық жүйенің анықтамасын айтады, температураны, қысымды және көлемді атайды, температура артқанда кинетикалық энергияның артатынын түсіндіреді, T шамасын абсолют температура деп анықтайды. | Төрт сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап — 1 ұпайдан. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | сұрақ жазылған карточкалар, тақта |
| Бекіту тапсырмасы 12 мин |
Нұсқаулық:
Оқушыларға жеке орындауға тапсырма береді: «Газдың абсолют температурасы 300 К-ден 600 К-ге дейін артты. Идеал газ молекулаларының ілгерілемелі қозғалысының орташа кинетикалық энергиясы қалай өзгереді? Формула арқылы негіздеңдер».
Қосымша сұрақ ұсынады: «Температура екі есе артқанда орташа кинетикалық энергия неліктен екі есе артады?».
Жауаптарды тексеріп, температураның Кельвин шкаласында алынуы керектігін еске салады.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар ⟨Eₖ⟩ = 3/2 kT формуласын пайдаланып, температура екі есе артқанда орташа кинетикалық энергия да екі есе артатынын көрсетеді. Оқушылар қорытындысын формуламен негіздеп жазады. | Дұрыс формуланы қолдану — 1 ұпай. Температураның екі есе артқанын анықтау — 1 ұпай. Орташа кинетикалық энергияның екі есе артатынын дұрыс есептеу — 1 ұпай. Қорытындыны негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 7 мин |
«Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар желкенді көтеру үшін ұстайды — биік болған сайын сабақ көбірек ұнағаны.
|
Оқушылар «Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Термодинамикалық параметрлерді дұрыс атау — 1 ұпай. Температура мен орташа кинетикалық энергия байланысын дұрыс қорытындылау — 1 ұпай. Ой-пікірін нақты жеткізу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Термометрмен жұмыс істегенде оны абайлап ұстап, сынған шыны құралға қол тигізбеу керек. Тәжірибелік мысалдарды талқылау кезінде ыстық сұйықтықтар мен қыздырғыштарды мұғалімнің рұқсатынсыз пайдаланбау қажет. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Physics
- Grade
- Grade 10
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
