English

Тұмар (Томирис) туралы аңыз — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 5

Create your own lesson plan with AI

Preview Open material
Lesson plan
Section
Аңыздар мен тарихи тұлғалар
Lesson title
Тұмар (Томирис) туралы аңыз
Class
5
Lesson objectives according to program
5.4.5.1 жазба жұмыстарында сөйлем соңында қойылатын тыныс белгілерді орынды қолдану.
Lesson objectives
Оқушы Тұмар туралы аңыздың мазмұнын біледі.
Оқушы хабарлы, сұраулы және лепті сөйлемдердің тыныс белгілерін біледі.
Оқушы жазба жұмысында сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін қояды.
Values
Тұмар бейнесі арқылы елін қорғау, батылдық пен отаншылдық құндылықтары дәріптеледі. Аңыз мазмұнын талқылау барысында оқушылар тарихи мұраға құрметпен қарап, өз ойын дәлелмен жеткізуге үйренеді.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
«Елін қорғаған батыр қандай қасиеттерге ие болады?» деген сұрақ арқылы тақырыпқа қызығушылық оятады.
 Оқушылар сабаққа дайындалып, сұраққа батылдық, ақылдылық, елжандылық сияқты жауаптар ұсынады. Сұраққа мазмұнды жауап береді — 1 ұпай; сабаққа қажетті құралдарын дайындайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, дәптер
Аңызға болжам жасау
5 мин
Мәселе қою:
«Тұмар туралы аңызда елді қорғау оқиғасы қалай баяндалуы мүмкін?» деген мәселе қояды.
Тақырып атауындағы жақшаға алынған «Томирис» есіміне назар аудартып, аңыз мазмұнына болжам жасатады.
 Оқушылар тақырыпқа сүйеніп, аңыздағы кейіпкерлер мен оқиға туралы болжам айтады; Тұмар мен Томиристің бір тұлға екенін болжайды. Оқиғаға қатысты бір қисынды болжам айтады — 1 ұпай; болжамын тақырыппен байланыстырып түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, сурет
Аңызды тыңдау және оқу
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Тұмар туралы аңыздың мәтінін мәнерлеп оқиды және оқушыларға тыңдатады.
Аңыздағы Тұмардың елін қорғауы, батылдығы мен шешім қабылдауы туралы негізгі мазмұнды түсіндіреді.
Мәтіннен хабарлы, сұраулы және лепті сөйлемдерге мысалдар табуды тапсырады.
 Оқушылар аңызды тыңдап, мәтінді кезектесіп оқиды; оқиға желісі мен Тұмардың әрекеттерін анықтайды. Оқушылар мәтіндегі хабарлы сөйлемнің соңына нүкте, сұраулы сөйлемнің соңына сұрақ белгісі, лепті сөйлемнің соңына леп белгісі қойылатынын атайды. Аңыздың негізгі оқиғасын дұрыс атайды — 1 ұпай; мәтіннен үш сөйлем түріне бір-бір мысал табады — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. оқулық, аңыз мәтіні
Тыныс белгілерін түсіндіру
7 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Сөйлемнің айтылу мақсатына қарай соңына қойылатын нүкте, сұрақ белгісі және леп белгісінің қызметін түсіндіреді.
Тақтаға «Тұмар елін қорғады.», «Тұмар кіммен шайқасты?», «Тұмар қандай батыр!» мысалдарын жазып, әр тыныс белгінің қойылу себебін талдатады.
 Оқушылар мысал сөйлемдерді оқып, сөйлемнің хабарлы, сұраулы немесе лепті екенін анықтайды. Оқушылар сөйлем соңындағы белгінің мағынаға және айтылу мақсатына сай қойылғанын түсіндіреді. Үш мысалдың сөйлем түрін дұрыс анықтайды — әрқайсысына 1 ұпай; тыныс белгінің қойылу себебін түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. тақта, бор, дәптер
Көрнекілікпен бекіту
5 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Слайдтардағы Тұмар бейнесі мен аңыз оқиғасына қатысты қысқа сөйлемдерді көрсетеді.
Сөйлемдердің мазмұны мен интонациясына сәйкес тыныс белгілерін анықтауды тапсырады.
Slide 1 — Сөйлем соңындағы тыныс белгілері
Slide 2 — Тұмар туралы аңызда патшайымның Кир патшамен соғысқаны айтылады. Бір сөйлемді әртүрлі мақ…
Slide 3 — Сабақ соңында
Slide 4 — Хабарлы сөйлем
Slide 5 — Сұраулы және лепті
Slide 6 — Тыныс белгілерін таңда
Slide 7 — Аңыздан сөйлем құрау
Slide 8 — Үш сөйлемді тексер
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар көрнекіліктегі сөйлемдерді оқып, хабарлы, сұраулы немесе лепті екенін ажыратады және соңына тиісті тыныс белгісін ұсынады. Көрсетілген үш сөйлемге тыныс белгісін дұрыс қояды — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Тыныс белгісі ойыны
5 мин
Нұсқаулық:
«Белгіні тап» ойынын ұйымдастырады: сөйлемдер жазылған карточкаларды таратады.
Әр топқа сөйлемнің соңына тиісті белгіні таңдауды және таңдауын сөйлемнің мағынасымен дәлелдеуді ұсынады.
 Оқушылар топпен карточкадағы сөйлемдерді оқып, соңына нүкте, сұрақ белгісі немесе леп белгісін қояды. Оқушылар жауаптарын сөйлемнің айтылу мақсатына сүйеніп дәлелдейді. Үш сөйлемге тиісті белгіні қояды — әрқайсысына 1 ұпай; таңдаудың біреуін дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Жазба жұмысын орындау
6 мин
Нұсқаулық:
«Тұмар елін қорғады» тақырыбында үш сөйлемнен тұратын шағын мәтін жазуды тапсырады.
Мәтінде кемінде бір хабарлы, бір сұраулы және бір лепті сөйлем қолдануды, сөйлем соңындағы тыныс белгілерін тексеруді ескертеді.
 Оқушылар Тұмар туралы үш сөйлемнен тұратын шағын мәтін жазып, хабарлы, сұраулы және лепті сөйлемдердің соңына тиісті белгілерді қояды. Тақырыпқа сай үш сөйлем жазады — 1 ұпай; үш түрлі сөйлем түрін қолданады — 3 ұпай; тыныс белгілерін дұрыс қояды — 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай.
Білімді тексеру
3 мин
Нұсқаулық:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады: «Тұмар елін қорғады», «Тұмар батыр ма», «Қандай ержүрек ханшайым» сөйлемдерінің соңына тыныс белгілерін қойғызады.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс нұсқаларды нақтылайды.
 Оқушылар үш сөйлемнің соңына тиісті тыныс белгілерін қойып, жауаптарын тексереді. Дұрыс жауаптар: «Тұмар елін қорғады.», «Тұмар батыр ма?», «Қандай ержүрек ханшайым!» Әр сөйлемге тиісті тыныс белгісін дұрыс қояды — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Рефлексия
2 мин
«Сезіміңізді тақтаға жабыстырыңыз» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы тақтаға стикер апарады — коллаж сыныптың көңіл-күйін бірден көрсетеді.
 Оқушылар «Сезіміңізді тақтаға жабыстырыңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Үш тыныс белгісінің қызметін атайды — 1 ұпай; өз оқуына қатысты нақты қорытынды жасайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Оқулық пен үлестірмелі материалдарды ұқыпты пайдаланып, сыныпта қозғалғанда бір-біріне кедергі келтірмеңдер. Топтық жұмыс кезінде кезекпен сөйлеп, өзгенің пікірін құрметтеңдер.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Language and Literature
Grade
Grade 5
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in