Қазақстан аумағында темірдің игерілуі. Зерттеу сұрағы: Темір өндіру адамдар өмірін қалай өзгертті? — ҚМЖ, Тарих, 5 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Ежелгі Қазақстандағы металл өндірісі мен шаруашылықтың дамуы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Қазақстан аумағында темірдің игерілуі. Зерттеу сұрағы: Темір өндіру адамдар өмірін қалай өзгертті?
|
| Сыныбы |
5
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
5.4.2.2 металл өндірісі жетілуінің шаруашылық салаларына тигізген ықпалын түсіндіру
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар Қазақстан аумағында темір өндіру мен өңдеудің негізгі тәсілдерін біледі.
Оқушылар темір құралдарының егіншілікке, мал шаруашылығына, қолөнерге және тұрмысқа ықпалын біледі.
Оқушылар темір өндірудің қоғам өміріндегі өзгерістерге әсерін тарихи мысалдар арқылы түсіндіреді.
|
| Құндылықтар |
Еңбекқорлық пен ізденімпаздықты дәріптеу: оқушылар ежелгі адамдардың кен өндіру мен металл өңдеудегі еңбегін бағалайды. Тарихи деректерді талдау барысында дәлелге сүйеніп пікір айтуға және ортақ шешімге келуге дағдыланады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сыныптың сабаққа дайындығын тексереді.
Темірден жасалған құралдың суретін көрсетіп, оның күнделікті өмірдегі қолданысын еске түсіруге бағыттайды.
|
Оқушылар — сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар — суреттегі құралды атап, оның не үшін қолданылатынын айтады. | Сабаққа қажетті құралдарын дайындап, суреттегі затты дұрыс атайды — 1 ұпай. Қолданылуын орынды түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | темір құралдарының суреттері, тақта |
| Зерттеу мәселесін анықтау 5 мин |
Мәселе қою:
«Темір құралдары пайда болғанға дейін адамдар қандай материалдардан құрал жасады?» деп сұрайды.
«Темір өндіру адамдардың шаруашылығы мен күнделікті өмірін қалай өзгертті?» деген зерттеу сұрағын ұсынады.
Оқушылардың бастапқы болжамдарын тыңдап, сабақ мақсатына бағыттайды.
|
Оқушылар — тас пен қоладан жасалған құралдарды атап, олардың ерекшеліктерін айтады. Оқушылар — темір өндірудің шаруашылық пен тұрмысқа ықпалы туралы болжам ұсынады. | Бұрынғы құрал жасалған екі материалды дұрыс атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Зерттеу сұрағына қатысты қисынды болжам айтады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тас және қола құралдарының суреттері, тақта |
| Темір дәуіріне шолу 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Темір кенін өндіру, кенді балқыту және темірді соғу үдерістерін түсіндіреді.
Қазақстан аумағында темір өндіру мен өңдеудің дамуын ежелгі тайпалардың шаруашылығымен байланыстырады.
Темір құралдарының беріктігі мен қолжетімділігі олардың кең таралуына қалай ықпал еткенін мысалдармен түсіндіреді.
|
Оқушылар — кен өндіру, балқыту және соғу кезеңдерін ретімен атайды. Оқушылар — түсіндірмені тыңдап, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар — темір құралдарының артықшылықтарын мысалмен түсіндіреді. | Өндіру мен өңдеудің үш кезеңін ретімен атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Темір құралдарының бір артықшылығын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, Қазақстанның ежелгі металлургиясы картасы, тақта |
| Көрнекі материалды талдау 6 мин |
Нұсқаулық:
Темір кенін өндіру, пеште балқыту және құрал соғу көріністері берілген көрнекі материалды ұсынады.
Оқушыларға әр көріністен өндіріс үдерісінің кезеңін анықтап, оның нәтижесін атауды тапсырады.
Слайд 1 — Қазақстанда темірдің игерілуі
Слайд 2 — Бір темір бұйым дайын болғанша, кеннен басталатын бірнеше жұмыс атқарылады.
Слайд 3 — Сабақ соңында сендер мыналарды орындай аласыңдар:
Слайд 4 — Өндіріс кезеңдері
Слайд 5 — Темірден құралға
Слайд 6 — Темір өндірісінің әсері
Слайд 7 — Шаруашылықтағы өзгеріс
Слайд 8 — Қоғам өміріндегі ықпал
Слайд 9 — Негізгі түйін
Слайд 10 — Есте сақта
|
Оқушылар — көрнекі материалдағы үш көріністі ретімен сипаттайды. Оқушылар — әр кезеңде орындалатын жұмысты және алынатын өнімді атайды. | Үш көріністі дұрыс реттейді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезеңдердің бірін дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Темір құралдарының әсерін талдау 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
«Темір соқа мен орақ егіншілікке қандай өзгеріс әкелді?».
«Темірден жасалған пышақ, балта және қару-жарақ адамдардың тұрмысы мен кәсібіне қалай ықпал етті?».
«Темір өндіру мал шаруашылығы мен қолөнердің дамуына қандай мүмкіндік берді?».
Жауаптар:
Темір соқа жерді өңдеуді жеңілдетіп, ал орақ егін жинауды тиімдірек етті.
Пышақ пен балта тұрмыстық және құрылыс жұмыстарын жеңілдетті, ал қару-жарақ қорғаныс пен аңшылыққа пайдаланылды.
Жақсартылған құралдар еңбек өнімділігін арттырып, мал шаруашылығы мен қолөнерге қажетті бұйымдарды жасауға жағдай туғызды.
|
Оқушылар — сұрақтарға жауап беріп, темір құралдарының егіншілікке, тұрмысқа, қорғанысқа және кәсіпке ықпалын түсіндіреді. Оқушылар — өз жауабын тарихи мысалмен негіздейді. | Егіншілікке әсерін дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Тұрмыс немесе қорғанысқа әсерін түсіндіреді — 1 ұпай. Шаруашылықтың тағы бір саласына ықпалын мысалмен дәлелдейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, темір құралдарының суреттері, дәптер |
| Тарихи өзгерістер ойыны 5 мин |
Ойын ережесі:
«Құрал — өзгеріс — нәтиже» ойынын ұйымдастырады.
Оқушыларға темір соқа, орақ, балта және пышақ бейнеленген карточкалардың әрқайсысын тиісті шаруашылық өзгерісімен және нәтижесімен сәйкестендіруді тапсырады.
|
Оқушылар — құрал карточкаларын ықтимал өзгерістермен сәйкестендіреді. Оқушылар — әр сәйкестікті қысқаша түсіндіріп, нәтижесін атайды. | Төрт құралдың әрқайсысын тиісті өзгеріспен сәйкестендіреді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Бір сәйкестікті түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Көрнекі материалдар мен карточкаларды ұқыпты қолданып, оларды ауызға салмау және бір-біріне лақтырмау керек. Тақтаға шыққанда және сынып ішінде қозғалғанда қауіпсіз арақашықтық сақтап, мұғалімнің нұсқауын орындау қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Тарих
- Сынып
- 5 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
