X ғасыр – XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси үдерістер. Зерттеу сұрағы: X–XIII ғасырдың басында саяси карта қаншалықты өзгерді? — ҚМЖ, Тарих, 6 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Орта ғасырлардағы Қазақстанның саяси тарихы
|
| Сабақтың тақырыбы |
X ғасыр – XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси үдерістер. Зерттеу сұрағы: X–XIII ғасырдың басында саяси карта қаншалықты өзгерді?
|
| Сыныбы |
6
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.2.1.3 Тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттауда "Ұлы Дала Елі" ұғымын қолдану
6.2.1.2 Ислам дінінің қоғамдық өмірге ықпалын анықтау
6.2.3.2 Әл-Фарабидің және басқа да ғалымдардың ортағасырлық ғылымның дамуына қосқан үлесін анықтау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы X ғасыр мен XIII ғасырдың басында Қазақстан аумағында өмір сүрген мемлекеттерді және олардың саяси картадағы орналасуын біледі.
Оқушы мемлекеттердің құрылуы мен ауысуының саяси картадағы өзгерістерге ықпалын біледі.
Оқушы ислам дінінің қоғамдық өмірге ықпалын және Әл-Фараби мен басқа ғалымдардың ортағасырлық ғылымға қосқан үлесін біледі.
|
| Құндылықтар |
Тарихи сабақтастықты зерделеу арқылы оқушылар туған өлкенің тарихына құрметпен қарауды қалыптастырады.
Ғалымдардың мұрасын танып, білімге құштарлық пен мәдени мұраға жауапкершілік танытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Қазақстанның ортағасырлық саяси картасын көрсетіп, зерттеу сұрағын ұсынады: «X ғасыр – XIII ғасырдың басында саяси карта қаншалықты өзгерді?».
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, картаға назар аударады. Оқушылар зерттеу сұрағын тыңдап, алғашқы болжамдарын айтады. | Сабаққа дайындық пен бастапқы болжамға қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | Қазақстанның ортағасырлық саяси картасы, тақта |
| Жаңа материалды түсіндіру 10 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
X ғасырдан XIII ғасырдың басына дейінгі саяси үдерістерді таныстырып, Қарахан мемлекеті, Қыпшақ хандығы, Қарақытай мемлекеті және Хорезмшахтар мемлекетінің аумақтарын картадан көрсетеді.
Мемлекеттердің пайда болуы, өрлеуі, аумақтық өзгерістері мен құлдырауы арасындағы сабақтастықты түсіндіреді.
Ислам дінінің қоғамдық өмірге ықпалын және Әл-Фараби бастаған ғалымдардың ғылымға қосқан үлесін қысқаша сипаттайды.
Слайд 1 — X–XIII ғасырлардағы саяси үдерістер
Слайд 2 — Бір өңірде бірінен кейін бірі әртүрлі билеушілер үстемдік етті, ал кей кездері бірнеше би…
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Мемлекеттер картасы
Слайд 5 — Саяси сабақтастық
Слайд 6 — Өзгерістің себептері
Слайд 7 — Ислам және қоғам
Слайд 8 — Ғылым мұрасы
Слайд 9 — Саяси картаға жауап
Слайд 10 — Есте сақтауды тексер
|
Оқушылар жаңа ұғымдар мен мемлекеттердің атауларын дәптерге жазады. Оқушылар картадағы мемлекеттерді бақылап, олардың аумағы мен саяси өзгерістерін салыстырады. | Кемінде үш мемлекетті дұрыс атау — 1 ұпай; саяси сабақтастықты түсіндіру — 1 ұпай; исламның немесе ғылымның ықпалын атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Сұрақтар арқылы талдау 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
X ғасырдан XIII ғасырдың басына дейін Қазақстан аумағында қандай мемлекеттер өмір сүрді?
Мемлекеттердің аумағы мен саяси билігінің өзгеруіне қандай үдерістер әсер етті?
Ислам діні қоғамдық өмірге қалай ықпал етті?
Әл-Фараби мен басқа ғалымдар ортағасырлық ғылымның дамуына қандай үлес қосты?
Жауаптар:
Қарахан мемлекеті, Қыпшақ хандығы, Қарақытай мемлекеті және Хорезмшахтар мемлекеті.
Мемлекеттердің құрылуы, күшеюі, өзара күресі, аумақтық кеңеюі мен әлсіреуі әсер етті.
Ислам діні білімнің, мәдениеттің және қоғамдық қатынастардың дамуына ықпал етті.
Әл-Фараби философия, логика және ғылы…
|
Оқушылар сұрақтарға кезекпен жауап береді. Оқушылар мемлекеттердің ауысуын, исламның ықпалын және ғалымдардың еңбегін мысалмен түсіндіреді. | Бірінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай; саяси өзгерістерді түсіндіру — 1 ұпай; исламның ықпалын атау — 1 ұпай; ғалымдардың үлесін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | Оқулық, карта, дәптер |
| Тарихи сәйкестендіру ойыны 7 мин |
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, мемлекет атаулары мен сипаттамалары жазылған карточкаларды таратады.
Мемлекеттерді олардың кезеңімен және саяси сипаттамасымен сәйкестендіруді тапсырады.
Топтардан сәйкестендіруін дәлелдеп, саяси картаның өзгеруіне қатысты бір қорытынды айтуды сұрайды.
|
Оқушылар топта карточкаларды сәйкестендіреді. Оқушылар таңдауларын тарихи деректермен негіздеп, саяси картаның өзгеруіне қатысты қорытынды жасайды. | Үш сәйкестікті дұрыс табу — 3 ұпай; қорытындыны дерекпен негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырма орындау 8 мин |
Жеке тапсырма:
Оқушыларға X ғасыр, XI–XII ғасырлар және XIII ғасырдың басы кезеңдері берілген уақыт сызығын таратады.
Мемлекеттердің атауларын уақыт сызығына орналастырып, әр кезеңдегі бір саяси өзгерісті жазуды тапсырады.
«Ұлы Дала Елі» ұғымын пайдаланып, тарихи сабақтастық туралы екі сөйлем құрауды ұсынады.
|
Оқушылар мемлекеттерді уақыт сызығына орналастырады. Оқушылар әр кезеңдегі саяси өзгерісті жазып, «Ұлы Дала Елі» ұғымымен тарихи сабақтастықты сипаттайтын екі сөйлем құрайды. | Мемлекеттерді кезеңдерге дұрыс орналастыру — 2 ұпай; саяси өзгерісті көрсету — 1 ұпай; «Ұлы Дала Елі» ұғымын орынды қолдану — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді тексеру 6 мин |
Тексеру тапсырмасы:
Қысқа тексеру жұмысын таратып, жауаптарды жеке орындауды тапсырады.
Сұрақтарды оқиды: «Қарахан мемлекеті қай ғасырда құрылды?», «Ислам дінінің қоғамдық өмірге ықпалының бір көрінісін атаңыз», «Әл-Фарабидің ғылымға қосқан бір үлесін атаңыз», «Саяси картаның өзгеруіне әсер еткен бір үдерісті көрсетіңіз».
Жауаптарды жинап, негізгі қателерге қысқаша тоқталады.
|
Оқушылар төрт сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар жауаптарын тапсырып, қате тұстарды түзетеді. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 4 мин |
«Өз шелегіңді таңда» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы өз аватарын сабаққа деген сезімі сәйкес шелекке апарады.
|
Оқушылар «Өз шелегіңді таңда» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Зерттеу сұрағына тарихи дәлелге сүйенген жауап — 1 ұпай; сабақтағы білімін нақты тұжырымдау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Карта мен үлестірмелі материалдарды ұқыпты пайдаланып, қайшы немесе басқа кеңсе құралдарын қауіпсіз ұстау қажет. Топтық жұмыста бір-бірін тыңдап, сыныпта еркін әрі қауіпсіз қозғалу керек. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Тарих
- Сынып
- 6 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
