English

Адам және табиғат — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 5

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Адам мен табиғат байланысы
Lesson title
Адам және табиғат
Class
5
Lesson objectives according to program
5.1.2.1 әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени тақырыптарға байланысты диалог, монологтердегі (хабарландыру) көтерілген мәселені түсіндіру; 5.4.3.1 омоним, антоним, синонимдерді көркемдік ерекшеліктеріне сай қолдану
Lesson objectives
Оқушылар адам мен табиғаттың өзара байланысын сипаттайтын негізгі ұғымдарды біледі.
Оқушылар диалог пен монолог-хабарландыруда көтерілген мәселені анықтау тәсілдерін біледі.
Оқушылар омоним, антоним және синонимдердің көркемдік ерекшеліктерін біледі.
Values
Табиғатқа жанашырлық таныту және оны қорғауға жауапкершілікпен қарау құндылықтары қалыптасады. Оқушылар пікір алмасуда бірін-бірі тыңдап, ортақ шешімді құрметтейді.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
5 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
«Адам және табиғат» тақырыбы бойынша табиғат көріністерін көрсетіп, сабақтың мақсатын таныстырады.
Оқушылар сабаққа дайындалады және табиғат көріністеріне қарап, тақырыпты болжайды. Сабаққа дайындық талаптарын орындау — 1 ұпай. Тақырыпты мазмұнға сай болжау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. табиғат көріністері, тақта
Мәселені анықтау
7 мин
Мәселе қою:
«Адам табиғатқа қалай әсер етеді, ал табиғат адам өміріне қалай ықпал етеді?» деген мәселені ұсынады.
«Табиғатты қорғау туралы хабарландыруда қандай мәселе көтерілуі мүмкін?» деп сұрайды.
Сыныпқа сұрақтар:
Адам табиғаттан не алады?
Табиғатқа зиян келтіретін қандай әрекеттер бар?
Жауаптар:
Адам табиғаттан ауа, су, азық-түлік және түрлі табиғи ресурстар алады.
Қоқыс тастау, ағаштарды кесу, суды ластау табиғатқа зиян келтіреді.
Slide 1 — Адам және табиғат
Slide 2 — Адам күнделікті өмірде суды ішеді, ауаны тыныстайды, азық-түлік алады. Табиғатқа жасалған…
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Табиғаттан алынатындар
Slide 5 — Әрекет және салдар
Slide 6 — Мәселені аңғару
Slide 7 — Сөздердің көркемдік қызметі
Slide 8 — Диалогтан мәселе табу
Slide 9 — Негізгі ой
Slide 10 — Өзің тексер
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: адам табиғаттан ауа, су, азық-түлік алады; қоқыс тастау, ағаш кесу және суды ластау табиғатқа зиян келтіреді. Оқушылар хабарландыруда табиғатты қорғау мәселесі көтерілуі мүмкін екенін айтады. Адамның табиғатқа тәуелділігін түсіндіру — 1 ұпай. Зиян келтіретін екі әрекетті атау — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Көтерілген мәселені анықтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Жаңа ұғымдарды меңгеру
10 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Адам мен табиғат байланысын және әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени тақырыптағы диалог пен монолог-хабарландыруда мәселені анықтау жолдарын түсіндіреді.
Синонимнің мағыналары жақын сөздер, антонимнің мағыналары қарама-қарсы сөздер, омонимнің айтылуы бірдей болғанымен мағыналары әртүрлі сөздер екенін мысалдармен көрсетеді.
«Әсем табиғат» тіркесіндегі «әсем» сөзіне «көркем» синонимін, «таза — лас» антонимдерін және «жаз» (жыл мезгілі, жазу әрекеті) омонимін түсіндіреді.
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар «әсем — көркем» сөздерін синоним, «таза — лас» сөздерін антоним, ал екі мағынадағы «жаз» сөзін омоним деп ажыратады. Синоним анықтамасын мысалмен сәйкестендіру — 1 ұпай. Антоним жұбын дұрыс анықтау — 1 ұпай. Омонимнің екі мағынасын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. оқулық, тақта, дәптер
Мәтінді талдау
8 мин
Сыныпқа сұрақтар:
«Табиғатты аялайық! Өзен-көлдерге қоқыс тастамаңыздар. Сенбілікке қатысып, туған өлкені бірге көркейтейік!» хабарландыруында қандай мәселе көтерілген?
«Табиғат — тіршіліктің бесігі. Оны қорғау әр адамның міндеті» деген монологтің негізгі ойын қалай түсіндіресіңдер?
Хабарландырудағы «аялайық» сөзіне қандай синоним ұсынуға болады?
Жауаптар:
Қоқысты суға тастамау және табиғи ортаны қорғау мәселесі көтерілген.
Табиғат барлық тіршілікке негіз болады, сондықтан оны қорғауға әр адам жауапты.
«Қорғайық» немесе «қамқор болайық» деп айтуға болады.
Оқушылар хабарландыру мен монологті талдайды. Оқушылар көтерілген мәселені қоқыстануды болдырмау және табиғатты қорғау деп анықтайды, монологтің негізгі ойын түсіндіреді, «аялайық» сөзіне «қорғайық» синонимін ұсынады. Хабарландырудағы мәселені дұрыс анықтау — 1 ұпай. Монологтің негізгі ойын түсіндіру — 1 ұпай. Синонимді орынды қолдану — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. хабарландыру мәтіні, оқулық, дәптер
Сөздік ойын тапсырмасы
7 мин
Нұсқаулық:
«Сөзді дәл тап» ойынын өткізу тәртібін түсіндіреді: оқушылар табиғатқа қатысты сөз карточкаларын синоним, антоним немесе омоним үлгісіне қарай топтастырады.
«Әсем — көркем», «таза — лас», «жаз — жыл мезгілі; жаз — жазу» үлгілерін пайдаланып, әр топтан сөздердің түрін түсіндіруді сұрайды.
Оқушылар сөз карточкаларын тиісті топтарға орналастырады. Оқушылар «әсем — көркем» синоним екенін, «таза — лас» антоним екенін, «жаз» сөзінің мағыналары әртүрлі омоним екенін түсіндіреді. Синонимді дұрыс топтау — 1 ұпай. Антонимді дұрыс топтау — 1 ұпай. Омонимнің екі мағынасын ажырату — 1 ұпай. Түсіндірмесін мысалмен жеткізу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Білімді тексеру
5 мин
Нұсқаулық:
Қысқа тексеру тапсырмасын таратады: «таза» сөзіне антоним жаз; «әсем» сөзіне синоним ұсын; «жаз» омонимінің екі мағынасын ата; хабарландырудағы көтерілген мәселені бір сөйлеммен жаз.
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды: «лас», «көркем» немесе «әдемі» деп жазады, «жаз» сөзінің жыл мезгілі және жазу әрекеті мағыналарын атайды, хабарландырудағы мәселені бір сөйлеммен түсіндіреді. Антонимді дұрыс жазу — 1 ұпай. Синонимді дұрыс ұсыну — 1 ұпай. Омонимнің екі мағынасын атау — 1 ұпай. Хабарландырудағы мәселені түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Рефлексия
3 мин
«Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы келесі сабақта не қалайтынына сәйкес есік таңдайды — мұғалімге тек көңіл-күй ғана емес, нақты жоспар.
Оқушылар «Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Бір жаңа ұғымды дұрыс атау — 1 ұпай. Табиғатты қорғауға қатысты нақты әрекет ұсыну — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Сыныпта қозғалғанда бір-бірін итермей, оқу құралдарын ұқыпты пайдалану керек. Табиғат көріністері мен мәтіндерді талдау кезінде көзге түсетін күшті азайтып, экраннан үзіліс жасаған дұрыс.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Literature
Grade
Grade 5
Language
Kazakh

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.