Агрегаттық күйлер және балқу процесі — Lesson Plan, Physics, Grade 8
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Заттың агрегаттық күйлері және жылулық құбылыстар
|
| Lesson title |
Агрегаттық күйлер және балқу процесі
|
| Class |
8
|
| Lesson objectives according to program |
8.3.1.4 молекула-кинетикалық теория негізінде қатты күйден сұйыққа және кері айналуды сипаттау
8.3.2.10 балқу/кристалдану кезіндегі жұтылатын/бөлінетін жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруға қолдану
|
| Lesson objectives |
Оқушы молекула-кинетикалық теория негізінде қатты және сұйық күйлердегі бөлшектердің орналасуы мен қозғалысын біледі.
Оқушы балқу мен кристалдану процестерінің айырмашылығын және затқа жылу берілгенде немесе одан жылу алынғанда болатын өзгерістерді біледі.
Оқушы балқу және кристалдану кезіндегі жылу мөлшерін есептеу формуласын біледі және оны есеп шығаруда қолданады.
|
| Values |
Ғылыми ойлау мен ұқыптылықты дамытады: оқушылар құбылыстарды бөлшектер деңгейінде түсіндіріп, есептеулерде өлшем бірліктерін сақтайды. Өзара құрмет пен ынтымақтастық жұптық талқылау және сәйкестендіру тапсырмасы кезінде қалыптасады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесіп, сабаққа дайындығын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын хабарлайды.
Мәселе қою:
Мұз кесегін бөлме температурасында қалдырғанда қандай өзгеріс болады және бұл өзгеріс бөлшектер қозғалысымен қалай түсіндіріледі деп сұрайды.
Жауаптар: Мұз ериді; қызған кезде бөлшектер көбірек қозғалып, қатты күйден сұйық күйге өтеді.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындап, оқу мақсаттарын тыңдайды. Оқушылар мұздың еруі туралы болжам айтып, бөлшектер қозғалысының өзгеретінін түсіндіреді. | Сабаққа дайындық пен жауапқа қатысу — 1 ұпай. Құбылысты дұрыс болжау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, мұз кесегінің суреті |
| Күйлерді таныстыру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Көрнекі материал арқылы қатты күйде бөлшектердің реттелген орналасып, тепе-теңдік маңында тербелетінін, ал сұйық күйде бөлшектер жақын орналасып, бір-біріне қатысты орын ауыстыра алатынын түсіндіреді.
Балқу — қатты заттың сұйыққа айналуы, кристалдану — сұйықтың қатты күйге өтуі екенін анықтайды.
Балқу кезінде зат жылу жұтатынын, кристалдану кезінде жылу бөлетінін атап көрсетеді.
|
Оқушылар қатты және сұйық күйлердегі бөлшектердің орналасуы мен қозғалысын салыстырады. Оқушылар балқу мен кристалдануды анықтап, жылудың жұтылуы немесе бөлінуін атайды. | Қатты күйдегі бөлшектер сипаттамасы — 1 ұпай; сұйық күйдегі бөлшектер сипаттамасы — 1 ұпай; балқу мен кристалдануды дұрыс ажырату — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, бөлшектер үлгісінің суреттері |
| Көрнекі түсіндіру 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Қатты дененің қыздырылғанда балқу температурасына жетуін және балқу кезінде температура тұрақты болып, берілген жылудың күй өзгерісіне жұмсалуын көрсетеді.
Формуланы түсіндіреді: балқу немесе кристалдану кезіндегі жылу мөлшері Q = λm; мұнда λ — меншікті балқу жылуы, m — масса.
Өлшем бірліктерін түсіндіреді: Q — джоуль, λ — джоуль/килограмм, m — килограмм.
Slide 1 — Балқу және кристалдану
Slide 2 — Қарлы күні жолға себілген тұздың жанында мұз еріп, ал айналасындағы қар әлі жата береді.
Slide 3 — Сабақ соңында сен:
Slide 4 — Бөлшектер қозғалысы
Slide 5 — Балқу температурасы
Slide 6 — Мұздың балқуы кезінде температура тұрақты қалса, берілген жылу бөлшектердің қозғалысын өз…
Slide 7 — Кристалдану
Slide 8 — Жылу мөлшерін есептеу
Slide 9 — Негізгі қорытынды
Slide 10 — Қатты дене мен сұйықтағы бөлшектердің қозғалысы қандай белгілерімен ерекшеленеді?
|
Оқушылар көрнекі материалдан температура мен күй өзгерісінің байланысын бақылайды. Оқушылар Q = λm формуласын және ондағы шамалардың атауы мен өлшем бірліктерін жазып алады. | Балқу кезіндегі температура тұрақтылығын дұрыс сипаттау — 1 ұпай; формуланы дұрыс жазу — 1 ұпай; шамалар мен өлшем бірліктерін атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Сәйкестендіру ойыны 7 минут |
Нұсқаулық:
Сәйкестендіру ойынында ұғымдар мен сипаттамаларды жұптастыруды тапсырады: «балқу», «кристалдану», «жылу жұтылады», «жылу бөлінеді», «Q = λm», «меншікті балқу жылуы».
Сипаттамаларды ұсынады: «қатты күйден сұйыққа өту», «сұйық күйден қаттыға өту», «балқу кезіндегі жылу алмасу», «кристалдану кезіндегі жылу алмасу», «жылу мөлшерін есептеу формуласы», «заттың бір килограмын балқытуға қажетті жылу мөлшерін сипаттайтын шама».
Жауаптарды тексеріп, дұрыс сәйкестіктерді нақтылайды.
|
Оқушылар ұғымдарды сипаттамаларымен сәйкестендіреді. Оқушылар балқуды қаттыдан сұйыққа өту, кристалдануды сұйықтан қаттыға өту деп анықтап, балқу кезінде жылу жұтылатынын, кристалдану кезінде жылу бөлінетінін көрсетеді. | Алты сәйкестіктің әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Есеп шығару тапсырмасы 8 минут |
Есепті орындау:
Жеке орындауға есеп береді: массасы 0,5 кг заттың меншікті балқу жылуы 2,0 × 10⁵ Дж/кг. Затты балқытуға қажетті жылу мөлшерін табыңдар.
Есепті Q = λm формуласы бойынша шығаруды, берілген шамаларды SI жүйесінде көрсетуді және жауабын джоульмен жазуды тапсырады.
Шешу жолын тексеруге бағыттайды: Q = 2,0 × 10⁵ Дж/кг × 0,5 кг = 1,0 × 10⁵ Дж.
|
Оқушылар берілген шамаларды жазады, формуланы таңдап, есептейді. Оқушылар күтілетін жауапты көрсетеді: Q = 1,0 × 10⁵ Дж. | Берілгендерді дұрыс жазу — 1 ұпай; формуланы дұрыс қолдану — 1 ұпай; есептеу мен жауапты өлшем бірлігімен жазу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Білімді тексеру 7 минут |
Сұрақтар:
Қысқа викторина өткізеді: «Қатты күйден сұйыққа өту қалай аталады?», «Кристалдану кезінде жылу жұтыла ма, әлде бөлінеді ме?», «Q = λm формуласында λ нені білдіреді?», «Массасы 2 кг заттың λ шамасы 3 × 10⁵ Дж/кг болса, балқытуға қанша жылу қажет?».
Әр сұраққа жауап беруге уақыт бөліп, жауаптарды бірден тексереді.
Жауаптар: «Балқу», «Жылу бөлінеді», «Меншікті балқу жылуы», «6 × 10⁵ Дж».
|
Оқушылар викторина сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар күтілетін жауаптарды таңдайды немесе жазады: балқу; жылу бөлінеді; меншікті балқу жылуы; 6 × 10⁵ Дж. | Әр дұрыс жауап үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Тәжірибеге арналған қыздырғыш немесе ыстық су қолданылса, оны тек мұғалімнің бақылауымен пайдаланып, ыстық ыдыстарға қол тигізбеңдер. Мұз бен суды төкпей ұстаңдар, төгілген суды дереу сүртіп, электр құралдарын судан алыс орналастырыңдар. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Physics
- Grade
- Grade 8
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
