X ғасыр – XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси процестер — Lesson Plan, History of Kazakhstan, Grade 6
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
X–XIII ғасырлардағы Қазақстан аумағындағы мемлекеттер мен саяси үдерістер
|
| Lesson title |
X ғасыр – XIII ғасырдың басындағы Қазақстан аумағындағы саяси процестер
|
| Class |
6
|
| Lesson objectives according to program |
6.3.1.3 X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау
|
| Lesson objectives |
Оқушы X ғасырдан XIII ғасырдың басына дейін Қазақстан аумағында өмір сүрген мемлекеттерді және олардың орналасуын біледі.
Оқушы Қарахан, Қыпшақ және Қарақытай мемлекеттерінің басқару жүйесі мен даму ерекшеліктерін біледі.
Оқушы аталған мемлекеттердің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын тарихи деректерге сүйеніп ажыратады.
|
| Values |
Тарихи деректерді салыстыру арқылы оқушылар дәлелге негізделген пікір айту мен өзге көзқарасты құрметтеуді үйренеді. Мемлекеттердің тарихи мұрасын зерделеу туған өлкенің тарихына жауапкершілікпен қарауға тәрбиелейді.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
Қазақстанның ортағасырлық мемлекеттері бейнеленген картаны көрсетіп, тақырыпқа назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар картаға қарап, Қазақстан аумағындағы ортағасырлық мемлекеттер туралы білетіндерін атайды. | Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Картадан кемінде бір мемлекетті дұрыс атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | Қазақстанның тарихи картасы, тақта |
| Тақырыпты ашу 3 мин |
Мәселе қою:
«X ғасырдан XIII ғасырдың басына дейін Қазақстан аумағында қандай мемлекеттер құрылып, олардың саяси дамуына қандай жағдайлар ықпал етті?» деген мәселені ұсынады.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырып, мемлекеттерді салыстыру қажеттігін түсіндіреді.
|
Оқушылар мәселені тыңдап, бастапқы болжамдарын айтады. Оқушылар негізгі мемлекеттер Қарахан, Қыпшақ және Қарақытай мемлекеттері болғанын болжайды. | Тақырыпқа сай бір болжам ұсыну — 1 ұпай. Болжамын тарихи ұғыммен негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | Қазақстанның тарихи картасы, тақта |
| Тарихи мәліметтерді зерделеу 9 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Слайдтар арқылы Қарахан мемлекетінің құрылуы, билік жүйесі, ислам дінінің орны және қалалық мәдениеттің дамуын түсіндіреді.
Қыпшақ хандығының аумағын, әскери-саяси құрылымын және көрші елдермен байланысын сипаттайды.
Қарақытай мемлекетінің Қазақстанның оңтүстік-шығысына ықпалын және билік ерекшеліктерін түсіндіреді.
Оқушылардың назарын мемлекеттердің аумағы, билігі және шаруашылығы туралы негізгі деректерге аударады.
Slide 1 — X–XIII ғасырлардағы мемлекеттер
Slide 2 — Орта ғасырларда Қазақстан аумағын кейде бір билеуші, кейде әртүрлі билеушілер басқарды. Е…
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Қарахан мемлекеті
Slide 5 — Қыпшақ хандығы
Slide 6 — Қарахан мемлекетінің исламды мемлекеттік дін етуі мен қалалардың дамуын және Қыпшақ ханды…
Slide 7 — Қарақытай мемлекеті
Slide 8 — Үш мемлекетті салыстыру
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Есте сақта
|
Оқушылар слайдтардағы карта мен тарихи мәліметтерді бақылайды. Оқушылар Қарахан, Қыпшақ және Қарақытай мемлекеттерінің аумағы мен даму ерекшеліктері туралы негізгі деректерді жазып алады. | Үш мемлекеттің кемінде екеуінің даму ерекшелігін дұрыс жазу — әр мемлекетке 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Мемлекеттерді салыстыру ойыны 7 мин |
Нұсқаулық:
«Мемлекетті таны» ойынын ұйымдастырып, топтарға аумақ, билік, шаруашылық және тарихи оқиғалар сипатталған карточкаларды таратады.
Карточкаларды Қарахан, Қыпшақ немесе Қарақытай мемлекетіне сәйкестендіріп, жауабын дерекпен дәлелдеуді тапсырады.
Топтардың жауаптарын тыңдап, жіктеудің дұрыстығын нақтылайды.
|
Оқушылар топпен карточкаларды оқып, сипаттамаларды тиісті мемлекеттермен сәйкестендіреді. Оқушылар Қарахан мемлекетінің исламмен және қалалық өмірмен байланысын, Қыпшақтардың кең далалық аумағын, Қарақытайлардың оңтүстік-шығысқа ықпалын атап, таңдауларын дәлелдейді. | Әр дұрыс сәйкестендірілген карточка — 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Бір сәйкестікті дерекпен дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Тарихи сұрақтарды талдау 6 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Қарахан мемлекеті мен Қыпшақ хандығының саяси құрылымында қандай ұқсастықтар болды?
Қарахан мемлекетінің даму ерекшелігі Қыпшақ хандығынан несімен ерекшеленді?
Қарақытай мемлекетінің Қазақстан аумағындағы саяси ықпалы қалай көрінді?
Жауаптар:
Екі мемлекетте де билеуші әулет пен әскери-саяси басқару жүйесі болды; аумақты басқаруда билік иелерінің рөлі маңызды болды.
Қарахан мемлекетінде қалалар мен ислам діні маңызды орын алды, ал Қыпшақ хандығының саяси тірегі кең даладағы көшпелі және жартылай көшпелі тайпалар болды.
Қарақытайлар Жетісу мен оңтүстік-шығыс аймақтарға ықпал етіп, же…
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді және мемлекеттерді салыстырады. Оқушылар жауаптарында Қарахан мемлекетінің қалалық және діни ерекшелігін, Қыпшақтардың далалық саяси құрылымын, Қарақытайлардың аймақтық ықпалын атайды. | Үш сұрақтың әрқайсысына тарихи мазмұны дұрыс жауап беру — 1 ұпайдан, ең көбі 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тарихи карта, дәптер |
| Жеке тапсырма орындау 6 мин |
Нұсқаулық:
Әр оқушыға «Мемлекет — даму ерекшелігі — ұқсастығы немесе айырмашылығы» бағандары бар тапсырма парағын таратады.
Қарахан, Қыпшақ және Қарақытай мемлекеттері туралы кестені толтырып, кемінде бір ұқсастық пен бір айырмашылықты жазуды тапсырады.
Жауаптарды бағалау өлшемдері бойынша тексереді.
|
Оқушылар тапсырма парағындағы кестені жеке толтырады. Оқушылар үш мемлекеттің даму ерекшеліктерін жазады және кемінде бір ұқсастық пен бір айырмашылықты көрсетеді. | Үш мемлекеттің даму ерекшелігін дұрыс көрсету — әрқайсысына 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Бір ұқсастық пен бір айырмашылықты дұрыс жазу — әрқайсысына 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Сабақ барысында сыныпта еркін қозғалғанда бір-біріне кедергі келтірмей, құралдарды ұқыпты пайдалану қажет. Экрандағы материалды қарағанда көзді демалдырып, дұрыс отыру қалпын сақтау керек. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- History of Kazakhstan
- Grade
- Grade 6
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
