English

«Алып Ер Тұңға» жыры. Тарихи және көркемдік құндылығы — Lesson Plan, Grade 6

Lesson plan
Section
Ежелгі дәуір әдебиеті
Lesson title
«Алып Ер Тұңға» жыры. Тарихи және көркемдік құндылығы
Class
6
Lesson objectives according to program
6.1.2.1 — әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіру.
Lesson objectives
Оқушы «Алып Ер Тұңға» жырының тарихи негізін біледі.
Оқушы жырда көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені анықтайды.
Оқушы жырдың негізгі идеясын тарихи мазмұнымен байланыстырып түсіндіреді.
Оқушы жырдың көркемдік құндылығын бейнелі сөздер мен батырлық сипат арқылы талдайды.
Values
Тарихи мұраға құрметпен қарау және ұлттық мәдени құндылықтарды бағалау қалыптасады. Топтық жұмыс барысында ынтымақтастық, жауапкершілік және өз ойын дәлелді жеткізу дағдылары дамиды.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және мақсат қою
3 минут
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасады, сыныптың сабаққа дайындығын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатын таныстырады: «Алып Ер Тұңға» жырының тарихи және көркемдік құндылығын анықтау.
Оқушыларды шағын топтарға бөледі және топтық жұмыс ережесін еске салады.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсатын дәптерге жазады. Оқушылар топтарға бөлініп, бірлесіп жұмыс істеу ережесін қабылдайды. Сабақ мақсатын дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Топтық жұмыс ережесін сақтауға дайын екенін көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, оқулық, дәптерлер
Жырды тарихи тұрғыдан түсіну
10 минут
Мәселе қою:
«Жырда сақталған тарихи дерек пен көркем қиялды қалай ажыратуға болады?» деген мәселені ұсынады.
Оқушыларға Алып Ер Тұңғаның түркі халықтарының тарихи жадындағы тұлғалық бейнесін түсіндіреді.
Жаңа материалды түсіндіру:
Жырдың тарихи негізі көне түркі дәуірімен, ел қорғаған батыр тұлғалар туралы аңыздармен байланысты екенін түсіндіреді.
Жырдағы ел бірлігі, жерді қорғау, ерлік пен отаншылдық идеяларын атап көрсетеді.
Көркемдік құндылықты айқындайтын белгілерді түсіндіреді: батырды әсірелеу, эпитет, теңеу, қайталау, бейнелі сипаттау.
Сыныпқа сұрақтар:
Алып Ер Тұңға қандай тұлға ретінде сипат…
Slide 1 — «Алып Ер Тұңға» жыры
Slide 2 — Сабақ мақсаты
Slide 3 — Тарихи негізі
Slide 4 — Тарихи дерек пен көркем қиял
Slide 5 — Алып Ер Тұңғаның тұлғалық бейнесі
Slide 6 — Жырдағы әлеуметтік-қоғамдық мәселе
Slide 7 — Батырлық идеялар
Slide 8 — Көркемдік құндылығы
Slide 9 — Талдау тапсырмалары
Slide 10 — Қорытынды және бағалау
Оқушылар «тарихи дерек» пен «көркем қиял» ұғымдарын салыстырады. Оқушылар жырдың көне түркі дәуірімен байланысын тыңдап, негізгі ойларды дәптерге жазады. Оқушылар жырдағы ел бірлігі, жерді қорғау және ерлік мәселелерін атайды. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: Алып Ер Тұңға — ел қорғаған батыр; негізгі мәселе — ел бірлігі мен жерді қорғау; көркемдік тәсілдер — эпитет, теңеу, әсірелеу және қайталау. Оқушылар өз жауаптарын мәтін мазмұнымен дәлелдейді. Тарихи негізін дұрыс түсіндіреді — 2 ұпай. Әлеуметтік-қоғамдық мәселені атайды — 2 ұпай. Негізгі идеяны анықтайды — 2 ұпай. Кемінде екі көркемдік тәсілді атайды — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай.
Көркемдік белгілерді сәйкестендіру
8 минут
Нұсқаулық:
Топтарға сәйкестендіру тапсырмасын таратады.
Бір бағандағы көркемдік тәсілдерді екінші бағандағы жыр мазмұнына қатысты түсіндірмелермен сәйкестендіруді тапсырады.
Топтарға мына жұптарды ұсынады: «айбынды батыр» — эпитет; батырдың күшін табиғат құбылысымен салыстыру — теңеу; батыр қасиетін шектен тыс ұлғайта суреттеу — әсірелеу; негізгі ойды қайталап бекіту — қайталау.
Әр топтан сәйкестендірудің екі жұбын түсіндіруді сұрайды.
Оқушылар көркемдік тәсілдерді олардың түсіндірмелерімен сәйкестендіреді. Оқушылар «айбынды батыр» тіркесін эпитет деп анықтайды. Оқушылар салыстыруды теңеу, шектен тыс ұлғайтуды әсірелеу, ойды қайталап бекітуді қайталау деп көрсетеді. Оқушылар топтық шешімін дәлелдеп, екі жұпты сынып алдында түсіндіреді. Төрт сәйкестікті дұрыс табады — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Екі сәйкестікті мазмұнмен түсіндіреді — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Тарихи және көркемдік талдау
10 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Әр топқа «Тарихи құндылығы» және «Көркемдік құндылығы» атты екі бағаннан тұратын талдау кестесін береді.
Тапсырма ұсынады: жырдан немесе сабақ материалынан тарихи құндылыққа екі дәлел, көркемдік құндылыққа екі дәлел жазу.
Әлеуметтік-қоғамдық мәселені жырдың идеясымен байланыстырып, үш сөйлемдік қорытынды жасауды тапсырады.
Топтардың жауаптарын тыңдап, дәлелдердің мазмұнға сәйкестігін нақтылайды.
Оқушылар талдау кестесіне тарихи құндылыққа қатысты екі дәлел жазады. Оқушылар көркемдік құндылыққа қатысты екі дәлел келтіреді. Оқушылар әлеуметтік-қоғамдық мәселені жырдың идеясымен байланыстырып, үш сөйлемдік қорытынды құрастырады. Оқушылар топтық жұмыс нәтижесін қорғайды және басқа топтардың пікірін тыңдайды. Тарихи құндылыққа екі дәлел келтіреді — әрқайсысы үшін 2 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Көркемдік құндылыққа екі дәлел келтіреді — әрқайсысы үшін 2 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Мәселе мен идея байланысын үш сөйлеммен түсіндіреді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 10 ұпай.
Білімді жылдам тексеру
7 минут
Сыныпқа сұрақтар:
Оқушыларға қысқа сандық викторина сұрақтарын ұсынады.
Сұрақтарды оқиды: «Жырдың басты тарихи өзегі не?», «Алып Ер Тұңға қандай тұлға?», «Қайсысы көркемдік тәсілге жатады?», «Жырдағы негізгі әлеуметтік-қоғамдық мәселе қандай?».
Дұрыс жауаптарды белгілеп, әр жауаптан кейін қысқаша түсіндірме береді.
Оқушылар бірінші сұраққа «ел қорғау мен халық бірлігі» деп жауап береді. Оқушылар екінші сұраққа «батыр әрі ел билеуші тұлға» деп жауап береді. Оқушылар үшінші сұраққа «эпитет, теңеу, әсірелеу және қайталау» жауаптарын таңдайды. Оқушылар төртінші сұраққа «елді, жерді қорғау және бірлікті сақтау» деп жауап береді. Оқушылар өз нәтижесін тексеріп, қате жауаптарын түзетеді. Төрт сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап береді — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Қате жауаптың түзетілу себебін түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Көзді шаршатпау үшін экранға үздіксіз ұзақ қарамай, викторина кезінде дұрыс отыру және арақашықтық сақтау қажет. Топтық жұмыста үлестірмелі материалдарды ұқыпты пайдаланып, сынып ішінде қауіпсіз қозғалу ережесін сақтау керек.

Material details

Material type
Lesson Plan
Grade
Grade 6
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.