English

X ғасыр – XIII ғасырдың басында саяси карта қаншалықты өзгерді? — Lesson Plan, History of Kazakhstan, Grade 6

Create your own lesson plan with AI

Preview Open material
Lesson plan
Section
Қазақстан аумағындағы ортағасырлық мемлекеттер
Lesson title
X ғасыр – XIII ғасырдың басында саяси карта қаншалықты өзгерді?
Class
6
Lesson objectives according to program
9.2.1.2 қазіргі қоғамдық-саяси мәселелерді түсіну және интерпретациялау үшін дін туралы білімдерін пайдалану; 9.3.1.3 мемлекеттердің тарихи даму заңдылықтарын анықтау; 9.3.1.4 тұлғаның тарихтағы рөлін бағалау
Lesson objectives
Оқушылар X ғасырдан XIII ғасырдың басына дейін Қазақстан аумағында өмір сүрген мемлекеттерді және олардың орналасқан жерлерін біледі.
Оқушылар Қарахан, Қыпшақ, Қарақытай және Найман мемлекеттерінің саяси өзгерістерге ықпалын біледі.
Оқушылар діннің мемлекеттердің қоғамдық-саяси өміріндегі рөлін біледі.
Values
Тарихи карталар мен деректерді салыстыру арқылы оқушылар өткенге құрметпен қарап, тарихи өзгерістерді дәлелмен түсіндіруге дағдыланады. Мемлекеттер мен тұлғалардың ықпалын талдау жауапкершілік пен азаматтық көзқарасты қалыптастырады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақ тақырыбы мен мақсаттарын таныстырады.
«Саяси карта» ұғымын еске түсіруге бағыттайды.
 Оқушылар сабаққа дайындалады және «саяси карта» ұғымын бұрынғы білімдеріне сүйеніп сипаттайды. Сабаққа дайындық пен ұғымды түсіндіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. тақта, Қазақстанның қазіргі саяси картасы
Тарихи мәселені анықтау
5 мин
Мәселе қою:
«X ғасырдан XIII ғасырдың басына дейін Қазақстан аумағындағы саяси карта неге өзгерді?» деген мәселені ұсынады.
«Жаңа мемлекеттердің пайда болуына қандай себептер әсер етті?» және «Дін мемлекеттердің саяси өміріне қалай ықпал етті?» деген сұрақтарды қояды.
Жауаптар:
Мемлекеттердің құрылуы мен ыдырауы, билік үшін күрес және сыртқы жорықтар саяси өзгерістерге әсер етті.
Дін билікті нығайтуға, қоғамдық тәртіп пен мәдени байланыстарды қалыптастыруға ықпал етті.
 Оқушылар мәселе бойынша болжамдарын айтады. Оқушылар бірінші сұраққа мемлекеттердің құрылуы, ыдырауы және сыртқы жорықтар деп жауап береді. Оқушылар екінші сұраққа дін билік пен қоғам өміріне ықпал етті деп жауап береді. Өзгерістердің бір себебін атау — 1 ұпай; діннің бір ықпалын түсіндіру — 1 ұпай; ең көбі — 2 ұпай. тақта, дәптер
Саяси өзгерістерді зерделеу
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Көрсетілім материалын пайдаланып, X ғасырдан XIII ғасырдың басына дейінгі мемлекеттерді таныстырады: Қарахан мемлекеті, Қыпшақ хандығы, Қарақытай мемлекеті және Найман мен Керей ұлыстары.
Мемлекеттердің аумағы мен билік ауысуы саяси картаны өзгерткенін түсіндіреді.
Қарахан мемлекетінде исламның таралуы қоғамдық-саяси өмірге әсер еткенін атап көрсетеді.
Оқушыларға мемлекеттердің орналасуы мен тарихи кезеңдерін картадан бақылауды тапсырады.
Slide 1 — Қазақстандағы ортағасырлық мемлекеттер
Slide 2 — X ғасырдан XIII ғасырдың басына дейін Қазақстан аумағындағы билік иелері мен шекаралар бі…
Slide 3 — Сабақ соңында сендер...
Slide 4 — Мемлекеттер мен аумақтар
Slide 5 — Саяси картаның өзгеруі
Slide 6 — Жетісуда Қарахан, Қарақытай және Найман биліктері әр кезеңде ықпал жүргізді, ал Қыпшақ ха…
Slide 7 — Қарахан және ислам
Slide 8 — Биліктің алмасуы
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар көрсетілімдегі тарихи картаны бақылайды, мемлекеттердің атаулары мен орналасуын дәптерге белгілейді және исламның Қарахан мемлекетіне ықпалын атайды. Төрт мемлекеттің атауын дұрыс көрсету — әрқайсысы үшін 1 ұпай; діннің ықпалын атау — 1 ұпай; ең көбі — 5 ұпай.
Мемлекеттерді картадан табу
7 мин
Нұсқаулық:
Мемлекет атаулары мен тарихи карта берілген ойын тапсырмасының ережесін түсіндіреді.
Оқушыларға Қарахан, Қыпшақ, Қарақытай және Найман мемлекеттерінің орналасқан аумағын сәйкестендіруді ұсынады.
Дұрыс сәйкестендірулерді сыныппен бірге тексереді.
 Оқушылар ойын барысында мемлекет атауларын картадағы аумақтармен сәйкестендіреді және таңдауларын қысқаша дәлелдейді. Әр мемлекетті дұрыс орналастыру — 1 ұпайдан, ең көбі 4 ұпай.
Тарихи деректерді талдау
8 мин
Тапсырма:
Жеке тапсырма береді: кестеге мемлекеттің атауын, орналасқан аумағын, саяси өзгеріске ықпалын және діннің қоғамдық өмірдегі рөлін жазыңдар.
Тұлғаның тарихтағы рөлін бағалау үшін бір билеушіні таңдап, оның ықпалын бір дәлелмен сипаттауды тапсырады.
Жұмыс аяқталған соң жауаптарды тексеріп, нақтылау сұрақтарын қояды.
 Оқушылар кестені толтырады, бір билеушіні таңдап, оның саяси өзгерістерге ықпалын тарихи дерекке сүйеніп бағалайды. Мемлекетті дұрыс атау — 1 ұпай; аумағын көрсету — 1 ұпай; саяси ықпалын түсіндіру — 1 ұпай; діннің рөлін көрсету — 1 ұпай; тұлғаны дәлелмен бағалау — 1 ұпай; ең көбі — 5 ұпай.
Білімді тексеру
6 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Қысқа қорытынды тексеру жұмысын ұсынады.
«Қарахан мемлекетінде кең тараған дін қандай?», «Қыпшақтар негізінен қай аумақта өмір сүрді?», «Саяси картаның өзгеруіне екі себеп атаңдар» деген сұрақтарды береді.
Жауаптарды жинап, дұрыс нұсқаларын түсіндіреді.
 Оқушылар сұрақтарға жеке жауап береді. Оқушылар бірінші сұраққа ислам, екінші сұраққа Дешті Қыпшақ даласы, үшінші сұраққа мемлекеттердің құрылуы мен ыдырауы және сыртқы жорықтарды атайды. Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай.
Рефлексия
7 мин
«Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар желкенді көтеру үшін ұстайды — биік болған сайын сабақ көбірек ұнағаны.
 Оқушылар «Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Тарихи деректі дұрыс атау — 1 ұпай; саяси өзгерістің ықпалын дәлелдеу — 1 ұпай; ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Карта мен үлестірмелі материалдарды ұқыпты пайдаланып, сыныпта еркін қозғалғанда бір-біріне кедергі келтірмеңдер. Пікірталас кезінде өзгенің ойын құрметтеп, жауаптарды дәлелмен және әдеппен айтыңдар.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
History of Kazakhstan
Grade
Grade 6
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in