Ақпаратты өлшеу — ҚМЖ, Информатика, 7 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Ақпарат көлемін алфавиттік тәсілмен өлшеу
|
| Сабақтың тақырыбы |
Ақпаратты өлшеу
|
| Сыныбы |
7
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
алфавиттік тәсілді қолданып ақпарат көлемін анықтау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы алфавит қуаты, таңба және ақпарат көлемі ұғымдарын біледі.
Оқушы бір таңбаның ақпараттық салмағын I = log₂N формуласы бойынша анықтайды.
Оқушы мәтіндегі ақпарат көлемін I = K × i формуласы арқылы есептейді.
|
| Құндылықтар |
Есептеу кезінде дәлдік пен жауапкершілік танытады. Жұптық және топтық жұмыста өз ойын негіздеп, өзгенің пікірін құрметтейді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлап, қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
|
Оқушылар амандасады, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және сабақ мақсатын тыңдайды. | Сабаққа қажетті құралдарын дайындағаны — 1 ұпай. Сабақ мақсатын дұрыс атағаны — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, қалам |
| Тақырыпты ашу 5 минут |
Мәселе қою:
«Қазақ әліпбиіндегі таңбалардың саны мәтіндегі ақпарат көлемін есептеуге қалай әсер етеді?» деген мәселені ұсынады.
«Екі мәтінде таңба саны бірдей болса, ақпарат көлемі де міндетті түрде бірдей бола ма?» деп сұрайды.
Сыныпқа сұрақтар:
Ақпарат көлемін есептеу үшін мәтіннің қандай сипаттамаларын білу керек?
Таңбалар саны мен алфавит қуатының арасында қандай байланыс бар?
Жауаптар:
Таңбалар саны мен қолданылатын алфавит қуатын білу керек.
Алфавит қуаты артқан сайын бір таңбаның ақпараттық салмағы да артады.
|
Оқушылар мәселе туралы өз болжамдарын айтады. Оқушылар бірінші сұраққа «таңбалар саны мен алфавит қуаты», екінші сұраққа «алфавит қуаты артса, бір таңбаның ақпараттық салмағы артады» деп жауап береді. | Қажетті сипаттамаларды атағаны — 1 ұпай. Алфавит қуатының әсерін дұрыс түсіндіргені — 1 ұпай. Негізделген болжам айтқаны — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Жаңа материалды түсіндіру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Ақпаратты өлшеудің алфавиттік тәсілін түсіндіреді: алфавиттің әр таңбасы тең ықтимал деп алынып, бір таңбаның ақпараттық салмағы i = log₂N формуласы арқылы табылады; мұндағы N — алфавит қуаты.
Алфавит қуаты 2 болса, бір таңба 1 бит ақпарат беретінін көрсетеді.
Мәтін көлемін есептеу формуласын түсіндіреді: I = K × i; мұндағы K — таңбалар саны, i — бір таңбаның ақпараттық салмағы.
Мысал келтіреді: 32 таңбалы алфавит үшін i = log₂32 = 5 бит; 12 таңбадан тұратын хабардың көлемі I = 12 × 5 = 60 бит.
Есептеуде бос орын мен тыныс белгілерін де таңба ретінде санау керектігін ата…
|
Оқушылар формулаларды дәптерге жазады. Оқушылар 32 таңбалы алфавит мысалын қадағалап, 12 таңбалы хабардың көлемі 60 бит екенін түсіндіреді және сұрақтарына жауап береді. | i = log₂N формуласын дұрыс жазады — 1 ұпай. K және N шамаларын түсіндіреді — 1 ұпай. Мысалдағы бір таңбаның салмағын дұрыс табады — 1 ұпай. Хабар көлемін 60 бит деп есептейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | тақта, формула жазылған үлестірмелер, дәптер |
| Есептеу үлгілерін қарастыру 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Алфавит қуаты 64 болса, бір таңбаның ақпараттық салмағы неше бит?».
«Осы алфавитпен жазылған 20 таңбалы хабардың ақпарат көлемі қанша?».
Жауаптар:
i = log₂64 = 6 бит.
I = 20 × 6 = 120 бит.
Есептеу жолын тақтада көрсетіп, таңбалар санын дұрыс санаудың маңызын еске салады.
|
Оқушылар бірінші сұраққа «6 бит», екінші сұраққа «120 бит» деп жауап береді. Оқушылар есептің шешу жолын дәптерге жазады. | Бір таңбаның салмағын 6 бит деп табады — 1 ұпай. 20 таңбалы хабар көлемін 120 бит деп есептейді — 1 ұпай. Есептеу жолын көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, дәптер, қалам |
| Топтық есептеу ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, әр топқа есеп карточкаларын таратады.
Ойын тәртібін түсіндіреді: топтар алфавит қуаты мен хабардағы таңба саны берілген есептерді шығарып, жауаптарын кезекпен ұсынады.
Есептерді береді: «Алфавит қуаты 16, хабарда 10 таңба бар»; «Алфавит қуаты 8, хабарда 15 таңба бар».
Жауаптарды тексеріп, дұрыс есептеу жолын талқылатады.
|
Оқушылар топта есептерді шығарады. Оқушылар бірінші есепке i = 4 бит, I = 40 бит; екінші есепке i = 3 бит, I = 45 бит деп жауап береді және шешу жолын түсіндіреді. | Бірінші есепте i = 4 бит екенін табады — 1 ұпай. Бірінші хабар көлемін 40 бит деп есептейді — 1 ұпай. Екінші есепте i = 3 бит екенін табады — 1 ұпай. Екінші хабар көлемін 45 бит деп есептейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырма 7 минут |
Жеке жұмыс:
Жеке орындалатын тапсырманы ұсынады: «Алфавит қуаты 128 таңба. Осы алфавитпен жазылған хабар 25 таңбадан тұрады. Бір таңбаның ақпараттық салмағын және хабардың ақпарат көлемін есептеңдер».
Есептеу кезінде I = K × i формуласын қолданып, шешу жолын толық жазуды ескертеді.
Дайын болған жұмыстарды тексеріп, жиі кездесетін қателерді түсіндіреді.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар i = log₂128 = 7 бит және I = 25 × 7 = 175 бит деп жауап беріп, есептеу жолын жазады. | Алфавит қуатын формулада дұрыс қолданады — 1 ұпай. Бір таңбаның салмағын 7 бит деп табады — 1 ұпай. Хабар көлемін 175 бит деп есептейді — 1 ұпай. Есептеу жолын толық көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 минут |
Білімді тексеру:
Қысқа тексеру тапсырмасын таратады.
Сұрақтарды ұсынады: «Алфавит қуаты 32 болса, бір таңба неше бит ақпарат береді?»; «16 таңбалы хабардың көлемі қанша?»; «Мәтіндегі бос орындар таңба санына қосыла ма?».
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды хабарлайды.
|
Оқушылар қысқа тексеру тапсырмасын орындайды. Оқушылар жауап ретінде «5 бит», «80 бит», «иә, бос орын таңба ретінде саналады» деп жазады. | Алфавит қуаты 32 болғандағы бір таңба салмағын 5 бит деп табады — 1 ұпай. 16 таңбалы хабар көлемін 80 бит деп есептейді — 1 ұпай. Бос орын таңба ретінде саналатынын дұрыс көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 3 минут |
«Жұмысыңызды бағалаңыз» рефлексиясын өткізеді. Тапсырмадан кейінгі жылдам өзіндік бағалау — оқушылар бір рет басумен қалай атқарғанын таңдайды.
|
Оқушылар «Жұмысыңызды бағалаңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Екі формуланың бірін дұрыс атайды — 1 ұпай. Сабақта меңгерген бір ұғымын нақты көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Компьютер қолданылған жағдайда сымдарға тимей, құрылғыны құрғақ қолмен пайдалану керек. Экраннан қолайлы қашықтық сақтап, көзді демалту үшін үзіліс жасау қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Информатика
- Сынып
- 7 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
