Ілияс Есенберлиннің «Көшпенділер» трилогиясы. Ортақ етіс — ҚМЖ, Қазақ тілі мен әдебиеті, 9 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Көркем әдебиет және етіс категориясы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Ілияс Есенберлиннің «Көшпенділер» трилогиясы. Ортақ етіс
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
жанрлық және тілдік ерекшеліктерін анықтау; өз пікірін білдіру; ортақ етісті сөйлемдерде қолдану
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы «Көшпенділер» трилогиясының тарихи роман жанрына тән негізгі белгілерін біледі.
Оқушы шығарманың тілдік ерекшеліктерін және тарихи мазмұнын біледі.
Оқушы ортақ етістің жасалу жолын, мағынасын және сөйлемдегі қызметін біледі.
Оқушы трилогия туралы пікірін дәлелмен жеткізіп, ортақ етісті сөйлемдерде қолданады.
|
| Құндылықтар |
Тарихи шығарма мазмұнын талдау арқылы оқушылар туған елдің тарихына құрметпен қарауға үйренеді. Топтық талқылауда бір-бірінің пікірін тыңдап, дәлелді әрі сыйластықпен сөйлейді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуды тексереді және оқу құралдарын дайындауды ұсынады.
Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын таныстырып, Ілияс Есенберлиннің тарихи прозадағы орнын еске түсіреді.
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын тыңдайды. Оқушылар Ілияс Есенберлин туралы білетін мәліметтерін қысқаша атайды. | Сабаққа дайындық пен алдыңғы білімді еске түсіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тарихи романға шолу 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
«Көшпенділер» трилогиясының тарихи роман екенін, қазақ халқының өткен кезеңдерін, елдік пен азаттық жолындағы күресті бейнелейтінін түсіндіреді.
Тарихи оқиғалар мен көркем қиялдың байланысын, тарихи тұлғалар бейнесін, автордың баяндау тілі мен суреттеу ерекшеліктерін таныстырады.
Тақырыпқа қатысты негізгі ұғымдарды қысқаша жинақтап, оқушылардың назарын шығармадағы тарихи мазмұн мен тілдік қолданысқа аударады.
Слайд 1 — «Көшпенділер» трилогиясы
Слайд 2 — Романдағы бір тарихи оқиғаны екі адам әртүрлі еске алады: бірі болған жайтты айтады, екін…
Слайд 3 — Сабақ соңында
Слайд 4 — Тарихи роман
Слайд 5 — Дерек пен көркем бейне
Слайд 6 — Тарихи оқиғалар мен көркем қиялдың байланысын, елдік пен азаттық тақырыбын ескерсек, «Көш…
Слайд 7 — Шығарма тілі
Слайд 8 — Ортақ етіс
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар трилогияның жанрын, тарихи мазмұнын және тілдік ерекшеліктерін тыңдап, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар тарихи дерек пен көркем бейнелеудің айырмасын мысал арқылы түсіндіреді. | Тарихи романның екі белгісін дұрыс атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай; тілдік ерекшеліктің бір мысалын атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Ортақ етісті меңгеру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Ортақ етістің қимылдың бірнеше субъектіге ортақ екенін білдіретінін түсіндіреді.
Ортақ етіс жұрнақтарын таныстырады: -ыс/-іс, -с. Мысалдар келтіреді: «Олар ақылдасты», «Екі батыр кездесіп сөйлесті», «Оқушылар тапсырманы талқылады».
Мысалдардағы етістіктерді тапқызып, қимылға қатысушыларды және етістің мағынасын анықтатады.
|
Оқушылар ортақ етістің анықтамасы мен жұрнақтарын жазады. Оқушылар «ақылдасты», «сөйлесті», «талқылады» сөздерін талдап, қимылдың бірнеше субъектіге ортақ екенін айтады. | Ортақ етістің мағынасын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай; жұрнақты дұрыс көрсетеді — 1 ұпай; берілген үш мысалдың екеуін дұрыс талдайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Сұрақтар арқылы талдау 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Көшпенділер» трилогиясы неліктен тарихи роман саналады?
Шығармада қандай тарихи және көркемдік ерекшеліктер көрінеді?
Ортақ етіс қимылға қатысушылар туралы қандай мағына береді?
«Ел билеушілері ақылдасты» сөйлеміндегі ортақ етісті көрсетіп, мағынасын түсіндіріңдер.
Жауаптар:
Трилогияда қазақ халқының тарихындағы оқиғалар мен тарихи тұлғалар көркем бейнеленгендіктен тарихи роман саналады.
Тарихи кезеңдер мен тұлғалар көркем баяндау, суреттеу және авторлық тіл арқылы берілген.
Қимылды бірнеше субъектінің бірлесіп не өзара орындағанын білдіреді.
«Ақылдасты» — ортақ етіс; ел билеушілері…
|
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өз пікірлерін шығарманың мазмұнына сүйеніп дәлелдейді. Оқушылар «ақылдасты» сөзін ортақ етіс ретінде анықтап, сөйлемдегі мағынасын түсіндіреді. | Төрт сұрақтың әрқайсысына мазмұнды әрі дұрыс жауап береді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, тақта |
| Жеке тапсырманы орындау 8 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларға «Көшпенділер» трилогиясының жанрлық және тілдік ерекшеліктерін екі бағанға бөліп жазуды тапсырады.
Шығарма тақырыбына сай ортақ етісті қатыстырып, екі сөйлем құрауды ұсынады.
Жұмыста пікірді кемінде бір дәлелмен негіздеп, ортақ етіс жұрнағын белгілеуді ескертеді.
|
Оқушылар трилогияның жанрлық және тілдік ерекшеліктерін екі бағанға жазады. Оқушылар өз пікірін бір дәлелмен негіздеп, ортақ етісті қолданып екі сөйлем құрайды және етіс жұрнақтарын белгілейді. | Жанрлық ерекшелікті дұрыс жазады — 1 ұпай; тілдік ерекшелікті дұрыс жазады — 1 ұпай; пікірін дәлелмен білдіреді — 1 ұпай; ортақ етісті бар екі дұрыс сөйлем құрайды — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Білімді тексеру 6 минут |
Нұсқаулық:
Ортақ етіс пен трилогияның ерекшеліктеріне арналған орташа деңгейлі қысқа сандық тестті ұсынады.
Тестте ортақ етісті тану, жұрнағын анықтау және трилогияның жанрлық ерекшелігін белгілеу тапсырмалары бар екенін түсіндіреді.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс жауаптарды қысқаша түсіндіреді.
|
Оқушылар сандық тест сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар ортақ етісті тауып, жұрнағын көрсетеді және трилогияның жанрын анықтайды. | Тесттің әр дұрыс жауабы үшін 1 ұпай; бес тапсырма болса, кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Рефлексия 4 минут |
«Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар желкенді көтеру үшін ұстайды — биік болған сайын сабақ көбірек ұнағаны.
|
Оқушылар «Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Сабақтан алған бір білімін атайды — 1 ұпай; өзіндік қорытындысын нақты жеткізеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Сандық тест кезінде экранға тым жақын отырмай, көзге түсетін күшті азайту үшін арақашықтықты сақтаңдар және үзіліссіз ұзақ қарамаңдар. Талқылау барысында бір-біріңнің пікірін бөлмей, өзара сыйластық сақтаңдар. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ тілі мен әдебиеті
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
