Минералды ресурстарды игерумен байланысты проблемалар — ҚМЖ, География, 9 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Қазақстанның минералды ресурстары және оларды игеру
|
| Сабақтың тақырыбы |
Минералды ресурстарды игерумен байланысты проблемалар
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.3.1.7 Минералды ресурстарды игерумен байланысты проблемаларды топтастырады және Қазақстанның әртүрлі аймақтары бойынша оларды шешудің жолдарын ұсынады
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар минералды ресурстарды игеру барысында туындайтын экологиялық, әлеуметтік және экономикалық проблемаларды біледі.
Оқушылар Қазақстанның әртүрлі аймақтарындағы минералды ресурстарды игеруге байланысты мәселелерді топтастырып, шешу жолдарын біледі.
Оқушылар табиғатты қорғау мен ресурстарды ұтымды пайдаланудың маңызын біледі.
|
| Құндылықтар |
Табиғатқа жауапкершілікпен қарау және минералды ресурстарды ұтымды пайдалану құндылықтары қалыптасады. Өңірлік мәселелерді талқылау арқылы азаматтық жауапкершілік пен ортақ шешімге келу мәдениеті дамиды.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді және қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
«Минералды ресурстар адам өміріне қалай әсер етеді?» деген сұрақ арқылы тақырыпқа қызығушылық оятады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар минералды ресурстардың күнделікті өмірдегі қолданысына мысал келтіреді. | Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Минералды ресурстарды қолдануға орынды мысал келтіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, география оқулығы |
| Мәселені анықтау 5 минут |
Мәселе қою:
«Пайдалы қазбаларды өндіру ел экономикасына пайда әкелсе де, қандай проблемалар туғызуы мүмкін?» деп сұрайды.
Өндірістік аумақ пен табиғи орта бейнеленген көрнекі суреттерді көрсетіп, сабақтың негізгі мәселесін тұжырымдатады.
|
Оқушылар суреттерді салыстырып, пайдалы қазбаларды өндіруден туындайтын ықтимал проблемаларды атайды. Оқушылар күтілетін жауап ретінде жердің бұзылуын, ауаның және судың ластануын, адам денсаулығына әсерін ұсынады. | Кемінде бір ықтимал проблеманы дұрыс атау — 1 ұпай. Мәселені суретпен байланыстырып түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | өндірістік аумақ пен табиғи орта бейнеленген суреттер, тақта |
| Жаңа материалды меңгеру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Минералды ресурстарды игерумен байланысты проблемаларды экологиялық, әлеуметтік және экономикалық топтарға жіктейді.
Қазақстан аймақтарының мысалдарын түсіндіреді: Қарағанды облысындағы көмір өндірудің жер бедері мен ауа сапасына ықпалы; Атырау мен Маңғыстаудағы мұнай өндіру кезіндегі топырақ пен суға төнетін қауіп; Шығыс Қазақстандағы кен өндірудің қалдықтар мен су сапасына ықтимал әсері.
Шешу жолдарын таныстырады: жерді рекультивациялау, қалдықтарды қауіпсіз басқару, су мен ауаны тұрақты бақылау, таза технологияларды енгізу және жергілікті тұрғындардың мүддесін ескер…
|
Оқушылар минералды ресурстарды игерудің проблемаларын экологиялық, әлеуметтік және экономикалық топтарға жіктейді. Оқушылар өңірлер мен проблемаларды байланыстырып, ұсынылған шешу жолдарын дәптерге жазады. | Проблемаларды үш топқа дұрыс жіктеу — 3 ұпай. Қазақстанның өңірі мен мәселесін дұрыс байланыстыру — 2 ұпай. Бір шешу жолын нақты түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | география оқулығы, Қазақстанның физикалық картасы, тақта, дәптер |
| Көрнекі материалды талдау 6 минут |
Нұсқаулық:
Көрнекі материалды қарап, картадан Қарағанды, Атырау, Маңғыстау және Шығыс Қазақстан аймақтарын табуды тапсырады.
Әр өңірдегі минералды ресурсты игеру түрін және оған байланысты бір проблеманы анықтауды ұсынады.
Слайд 1 — Минералды ресурстарды игеру проблемалары
Слайд 2 — Қазақстандағы пайдалы қазбаларды игеру әр өңірде әртүрлі: Қарағанды көмірімен, Атырау мен…
Слайд 3 — Сабақ соңында оқушылар:
Слайд 4 — Игеру мәселелерінің топтары
Слайд 5 — Кен сапасы мен шығын
Слайд 6 — Өңірлік таңдау
Слайд 7 — Қарағанды және мұнайлы өңірлер
Слайд 8 — Шығыс Қазақстан және жауапкершілік
Слайд 9 — Негізгі тұжырымдар
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар көрнекі материалды қарап, картадан аталған аймақтарды табады. Оқушылар әр аймаққа сәйкес игеру түрі мен бір проблеманы атайды: көмір өндіру мен жердің бұзылуы; мұнай өндіру мен топырақтың ластану қаупі; кен өндіру мен су сапасына төнетін қауіп. | Картадан төрт аймақты дұрыс көрсету — 2 ұпай. Кемінде үш аймаққа игеру түрі мен проблеманы дұрыс сәйкестендіру — 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Топтық шешім ойыны 6 минут |
Топтық жұмыс:
Сыныпты шағын топтарға бөліп, әр топтод нэг өңірлік жағдай ұсынады: көмір өндіретін аймақта жердің бүлінуі, мұнай өндіретін өңірдегі топыраққа қауіп немесе кен өндіру ауданындағы су сапасының нашарлауы.
Топтарға проблеманы экологиялық, әлеуметтік не экономикалық топқа жатқызып, екі шешу жолын ұсынуды тапсырады.
Топтардың ұсыныстарын тыңдап, өзара толықтыруға бағыттайды.
|
Оқушылар топта берілген өңірлік жағдайды талқылайды. Оқушылар проблеманы топтастырып, екі шешу жолын ұсынады және өзге топтардың ұсыныстарын тыңдайды. | Проблеманы дұрыс топтастыру — 1 ұпай. Екі орынды шешу жолын ұсыну — 2 ұпай. Топтық талқылауға дәлелмен қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 6 минут |
Жеке тапсырма:
Оқушыларға Қазақстанның бір өңірін таңдап, минералды ресурсты игеруге байланысты бір проблеманы анықтауды тапсырады.
Тапсырмада проблеманың түрін, оның аймаққа ықтимал әсерін және екі шешу жолын жазуды талап етеді.
Жауапта өңірді нақты атап, шешу жолдарын мәселенің сипатына сәйкестендіру керегін ескертеді.
|
Оқушылар Қазақстанның бір өңірін таңдап, минералды ресурсты игеруге байланысты проблеманы жазады. Оқушылар проблеманың түрін және ықтимал әсерін көрсетіп, екі шешу жолын ұсынады. | Өңір мен проблеманы нақты көрсету — 1 ұпай. Проблеманы дұрыс топтастыру және әсерін сипаттау — 2 ұпай. Екі орынды шешу жолын ұсыну — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Карта мен көрнекі материалдарды ұқыпты пайдаланып, сыныпта қозғалғанда қауіпсіздік ережелерін сақтаңыз. Өндірістік аймақтар туралы мысалдарды талқылағанда қауіпті нысандарға баруға немесе белгісіз қалдықтарды ұстауға болмайтынын ескертіңіз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- География
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
