Өттің әсерінен майлардың эмульгациясы — ҚМЖ, Биология, 9 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Ас қорыту және зат алмасу
|
| Сабақтың тақырыбы |
Өттің әсерінен майлардың эмульгациясы
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.1.2.4 — өттің әсерінен майлардың эмульгациялануы үдерісін зерттеу
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар өттің майларды ұсақ тамшыларға бөліп, эмульгациялайтынын біледі.
Оқушылар өттің майлардың қорытылуына және ферменттердің әсер етуіне жағдай жасайтынын біледі.
Оқушылар тәжірибе нәтижелеріне сүйеніп, өттің эмульгациядағы рөлін түсіндіреді.
|
| Құндылықтар |
Ғылыми бақылау мен дәлелге сүйеніп қорытынды жасауға жауапкершілікпен қарау қалыптасады. Тәжірибені қауіпсіз орындау арқылы ұқыптылық пен өзара құрмет дамиды.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қажетті құралдардың дайын болуын тексереді.
«Майлы тағам ағзада қалай қорытылады?» деген сұрақпен тақырыпқа қызығушылық оятады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар майлардың қорытылуы туралы бастапқы болжамдарын айтады. | Сабаққа дайындық пен болжамын тақырыпқа сай ұсыну — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Мәселе мен болжам 5 минут |
Мәселе қою:
«Өт майды өзі қорыта ма, әлде оның қорытылуына басқа жолмен көмектесе ме?» деген мәселені ұсынады.
«Өт қосылғанда майдың сыртқы көрінісі қалай өзгеруі мүмкін?» деп болжам жасатуға жетелейді.
|
Оқушылар мәселе бойынша болжам ұсынады. Оқушылар өт майды ұсақ тамшыларға бөлуі мүмкін деген күтілетін жауапты айтады. | Мәселеге қатысты қисынды болжам — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тақырыпты таныстыру 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Өттің бауырда түзілетінін және өт қабында жиналатынын түсіндіреді.
Өттің майды химиялық жолмен ыдыратпай, ірі май тамшыларын ұсақ тамшыларға бөліп эмульгациялайтынын түсіндіреді.
Эмульгация нәтижесінде майдың беткі ауданы ұлғайып, липаза ферментінің әсер етуіне қолайлы жағдай пайда болатынын түсіндіреді.
Слайд 1 — Өттің әсерінен майлардың эмульгациясы
Слайд 2 — Асүйдегі май мен су араластырылғаннан кейін қайтадан ірі тамшыларға бөлінеді. Ал ішекте м…
Слайд 3 — Сабақ соңында оқушылар:
Слайд 4 — Өттің түзілуі
Слайд 5 — Эмульгация үдерісі
Слайд 6 — Өт майды химиялық жолмен ыдыратпайды, бірақ май тамшыларын ұсақтайды. Бұл айырмашылыққа с…
Слайд 7 — Липазаның әсері
Слайд 8 — Тәжірибеден қорытынды
Слайд 9 — Негізгі қорытынды
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар өттің түзілуі мен қызметі туралы негізгі ұғымдарды тыңдайды. Оқушылар эмульгацияның майды ұсақ тамшыларға бөлу екенін және оның липаза әсеріне жағдай жасайтынын жазады. | Өттің майды химиялық ыдыратпайтынын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Эмульгация мен липаза әсерінің байланысын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | |
| Көрнекі материалды талдау 5 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Май ірі тамшы күйінде болғанда оның беткі ауданы қандай болады?».
«Ұсақ тамшыларға бөліну липазаға қалай көмектеседі?».
Жауаптар:
«Беткі ауданы салыстырмалы түрде аз болады» деген жауапты нақтылайды.
«Беткі аудан ұлғайып, липаза майға көбірек әсер ете алады» деген жауапты қорытындылайды.
|
Оқушылар майдың ірі тамшы күйіндегі беткі ауданы аз екенін айтады. Оқушылар ұсақ тамшыларға бөлінген майдың беткі ауданы артып, липазаның әсеріне қолжетімді болатынын түсіндіреді. | Бірінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Екінші сұраққа себеп-салдар байланысын көрсеткен жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | май тамшыларының сызбасы, тақта |
| Эмульгация тәжірибесі 7 минут |
Нұсқаулық:
Қауіпсіздік ережесін еске салып, топтарға екі мөлдір ыдыс, су, өсімдік майы және өт ерітіндісін таратады.
Екі ыдысқа бірдей хэмжээний су мен май хийж, нэгэнд нь өт ерітіндісін қосып, екеуін де бірдей шайқауды тапсырады.
Қоспаларды бақылап, өт қосылған және қосылмаған ыдыстардағы тамшылар мен қоспаның көрінісін салыстыруды сұрайды.
Бақылауды кестеге жазып, нәтижеге сүйеніп қорытынды жасауды тапсырады.
|
Оқушылар мұғалім нұсқауын сақтап, екі ыдысқа су мен бірдей мөлшерде май қосады. Оқушылар бір ыдысқа өт ерітіндісін қосып, екі ыдысты да бірдей шайқайды. Оқушылар қоспаларды салыстырып, өт бар қоспада май ұсақ тамшыларға бөлініп, біркелкілеу көрінетінін бақылайды. Оқушылар бақылауын кестеге жазып, өттің майды эмульгациялайтыны туралы қорытынды жасайды. | Екі үлгіні бірдей жағдайда дайындау — 1 ұпай. Бақылауды кестеге дұрыс тіркеу — 1 ұпай. Эмульгация туралы дәлелді қорытынды жасау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | мөлдір ыдыстар, су, өсімдік майы, өт ерітіндісі, бақылау кестесі |
| Білімді бекіту ойыны 5 минут |
Ойын нұсқауы:
«Шарды жар» ойынын ұйымдастырады: әр шарда өт пен май эмульгациясына қатысты сұрақ немесе тұжырым бар.
Оқушыларға шар таңдатып, сұраққа жауап беруді немесе тұжырымның дұрыстығын негіздеуді ұсынады.
«Өт майды химиялық ыдыратады», «Өт майды ұсақ тамшыларға бөледі», «Эмульгация майдың беткі ауданын арттырады» деген тұжырымдарды қолданады.
|
Оқушылар кезекпен шар таңдап, ондағы сұраққа жауап береді. Оқушылар өттің майды химиялық ыдыратпайтынын, оны ұсақ тамшыларға бөлетінін және бұл беткі ауданды арттыратынын айтады. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Жеке тапсырма 5 минут |
Жеке жұмысқа нұсқау:
Оқушыларға мына тапсырманы ұсынады: «Өт қосылған және өт қосылмаған май қоспаларын салыстырыңыз. Эмульгация нәтижесін сипаттап, оның липаза жұмысына әсерін екі сөйлеммен түсіндіріңіз».
Жауапта «ұсақ тамшылар», «беткі аудан» және «липаза» ұғымдарын қолдануды ескертеді.
|
Оқушылар екі қоспаны салыстырып, өт қосылған үлгіде май ұсақ тамшыларға бөлінетінін жазады. Оқушылар эмульгация беткі ауданды ұлғайтып, липазаның әсеріне жағдай жасайтынын түсіндіреді. | Қоспаларды дұрыс салыстыру — 1 ұпай. Эмульгация нәтижесін дұрыс сипаттау — 1 ұпай. Липаза әсерімен байланысын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Өт ерітіндісін ауызға тигізбеу, көзге шашыратпау және тәжірибеден кейін қолды жуу қажет. Шыны ыдыстарды абайлап қолданып, төгілген сұйықтықты дереу сүртіңіз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Биология
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
