Жай және құрама сандар — ҚМЖ, Математика, 5 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Натурал сандар және нөл
|
| Сабақтың тақырыбы |
Жай және құрама сандар
|
| Сыныбы |
5
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
5.1.1.6 Жай және құрама сандардың анықтамаларын білу
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы жай санның анықтамасын және оның екі ғана бөлгіші болатынын біледі.
Оқушы құрама санның анықтамасын және оның екіден көп бөлгіші болатынын біледі.
Оқушы натурал сандарды жай, құрама және бірлікке жіктеп, жіктеуін бөлгіштері арқылы негіздейді.
|
| Құндылықтар |
Дәлелді пікір айту мен математикалық сауаттылықты дамытады: оқушылар сандарды жіктегенде шешімдерін бөлгіштер арқылы негіздейді. Топтық ойын барысында бір-бірінің жауабын тыңдап, әділ бағалауға дағдыланады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
Тақтаға 1, 2, 9, 13 сандарын жазып, олардың қандай ортақ қасиеті болуы мүмкін екенін ойлануға ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар 1, 2, 9, 13 сандарына назар аударып, олардың бөлгіштерін еске түсіреді. | Қатысу және бастапқы пайымын айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, бор, дәптер |
| Мәселе қою 5 мин |
Мәселе қою:
«Қай санның бөлгіші біреу ғана? Қай сандардың бөлгіші дәл екеу? Қай сандардың бөлгіші екеуден көп?» деген мәселені ұсынады.
1, 2, 9, 13 сандарының бөлгіштерін табуды сұрап, 1 санының жай да, құрама да емес екенін байқатады.
Сабақ мақсатын оқушылармен бірге тұжырымдайды.
|
Оқушылар 1, 2, 9, 13 сандарының бөлгіштерін атайды: 1 санының бөлгіші — 1; 2 санының бөлгіштері — 1 және 2; 9 санының бөлгіштері — 1, 3, 9; 13 санының бөлгіштері — 1 және 13. Оқушылар жай және құрама сандарды анықтау мәселесін тұжырымдайды. | Төрт санның бөлгіштерін дұрыс анықтау — әр сан үшін 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | тақта, сандар жазылған карточкалар |
| Анықтамаларды түсіндіру 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Презентация арқылы натурал санның бөлгіші ұғымын және жай санның анықтамасын түсіндіреді: 1-ден үлкен, тек 1 мен өзіне ғана бөлінетін натурал сан жай сан деп аталады.
Құрама санның анықтамасын түсіндіреді: екіден көп бөлгіші бар натурал сан құрама сан деп аталады.
2, 3, 5, 7 сандарын жай сандарға, ал 4 = 1, 2, 4 және 6 = 1, 2, 3, 6 мысалдарын құрама сандарға жатқызады.
1 санының бір ғана бөлгіші бар екенін, сондықтан жай да, құрама да емес екенін атап көрсетеді.
Слайд 1 — Жай және құрама сандар
Слайд 2 — 7 кәмпитті балаларға ештеңе қалдырмай, әрқайсысына бірдей бүтін саннан беріп бөлісуге бол…
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Бөлгіш және жай сан
Слайд 5 — Құрама сандар
Слайд 6 — 4 санының үш бөлгіші, ал 6 санының төрт бөлгіші бар. Егер 6-ның бөлгіштерінің бірін байқа…
Слайд 7 — 1 санының ерекшелігі
Слайд 8 — Бөлгіштермен жіктеу
Слайд 9 — Есте сақтайтын түйіндер
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар презентацияны қарап, жай және құрама сандардың анықтамаларын дәптерге жазады. Оқушылар 2, 3, 5, 7 сандарының екі бөлгішін, ал 4 пен 6 сандарының екіден көп бөлгішін атайды. | Жай сан анықтамасының екі шартын атау — 2 ұпай; құрама сан анықтамасын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай; 1 санының ерекшелігін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Сыныппен сұрақ-жауап 5 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
17 саны жай ма, құрама ма? Неліктен?
15 санының бөлгіштерін атаңдар. Ол қандай сан?
1 санын неге жай сан деп атамаймыз?
Жай сан мен құрама санның негізгі айырмашылығы қандай?
Жауаптар:
17 — жай сан, өйткені оның бөлгіштері тек 1 мен 17.
15 санының бөлгіштері 1, 3, 5, 15; демек, ол құрама сан.
1-дің бір ғана бөлгіші бар, ал жай санның дәл екі бөлгіші болуы керек.
Жай санның дәл екі бөлгіші, ал құрама санның екіден көп бөлгіші бар.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: 17 — жай сан; 15 — құрама сан, бөлгіштері 1, 3, 5, 15; 1 саны жай емес, өйткені бір ғана бөлгіші бар; жай және құрама сандар бөлгіштерінің саны бойынша ажыратылады. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | тақта, дәптер |
| Бөлгішті тап ойыны 6 мин |
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, әр топқа 11, 21, 29, 35, 37 сандары жазылған тапсырма береді.
Әр санның жай не құрама екенін анықтап, құрама сандар үшін бөлгіштерін толық жазуды тапсырады.
Топтардың шешімдерін салыстырып, жіктеуді бөлгіштер арқылы дәлелдетеді.
|
Оқушылар топта сандарды талдайды: 11, 29, 37 — жай сандар; 21 — құрама, бөлгіштері 1, 3, 7, 21; 35 — құрама, бөлгіштері 1, 5, 7, 35. Оқушылар шешімдерін топ алдында негіздейді. | Бес санның әрқайсысын дұрыс жіктеу — әрқайсысы үшін 1 ұпай; екі құрама санның бөлгіштерін толық көрсету — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Ең көбі — 7 ұпай. | |
| Жеке тапсырма орындау 8 мин |
Жеке тапсырма:
Жеке орындауға мына тапсырманы береді: 1–20 аралығындағы натурал сандарды жай сандар, құрама сандар және жай да, құрама да емес сан деп үш топқа жіктеңдер.
12, 17, 19, 20 сандарының әрқайсысының бөлгіштерін жазып, жіктеуді дәлелдеуді тапсырады.
Жауаптарды тексеріп, жиі кездесетін қателерді түсіндіреді.
|
Оқушылар 1–20 сандарын үш топқа бөледі: жай сандар — 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19; құрама сандар — 4, 6, 8, 9, 10, 12, 14, 15, 16, 18, 20; жай да, құрама да емес сан — 1. Оқушылар 12, 17, 19, 20 сандарының бөлгіштерін жазып, қорытындысын дәлелдейді. | Үш топқа сандарды дұрыс жіктеу — 3 ұпай; берілген төрт санның бөлгіштерін дұрыс жазу — әр сан үшін 1 ұпай; 1 саны туралы дұрыс қорытынды — 1 ұпай. Ең көбі — 8 ұпай. | |
| Қысқа тексеру жұмысы 6 мин |
Тексеру жұмысы:
Қысқа тексеру жұмысын таратады: а) 23 санын жіктеп, себебін жазыңдар; ә) 27 санының барлық бөлгішін тауып, жіктеңдер; б) «1 — жай сан» тұжырымының дұрыс не бұрыс екенін дәлелдеңдер.
Жауаптарды жинап, өлшемдер бойынша тексереді.
|
Оқушылар жеке жауап береді: 23 — жай сан, себебі бөлгіштері 1 және 23; 27-нің бөлгіштері 1, 3, 9, 27, сондықтан құрама; «1 — жай сан» тұжырымы бұрыс, себебі 1-дің бір ғана бөлгіші бар. | 23 санын дұрыс жіктеу және негіздеу — 2 ұпай; 27-нің бөлгіштерін толық табу және жіктеу — 2 ұпай; 1 туралы тұжырымды дұрыс бағалап, дәлелдеу — 2 ұпай. Ең көбі — 6 ұпай. | |
| Рефлексия 3 мин |
«Сабақты қаншалықты жақсы түсіндіңіз?» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар түсінуін 1-ден 5 жұлдызға дейін бағалайды — «түсінбедім»-нен «бәрін түсіндім»-ге дейін.
|
Оқушылар «Сабақты қаншалықты жақсы түсіндіңіз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Үш негізгі тұжырымның әрқайсысын дұрыс айту — 1 ұпайдан, ең көбі 3 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Тақтаға жазылған сандарды көшіру кезінде оқушылар дәптер мен жазу құралдарын ұқыпты қолданып, жұмыс орнын реттелген ұстайды. Топтық жұмыс барысында бір-бірінің пікірін тыңдап, құралдарды қауіпсіз әрі ортақ тәртіппен пайдаланады. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Математика
- Сынып
- 5 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
