Заттар тасымалдануының симпластық, апопластық, вакуолярлық жолдары және олардың маңызы — ҚМЖ, Биология, 11 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Өсімдіктердегі заттар тасымалы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Заттар тасымалдануының симпластық, апопластық, вакуолярлық жолдары және олардың маңызы
|
| Сыныбы |
11
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
11.1.3.2 — заттар тасымалдануының симпластық, апопластық, вакуолярлық жолдарының мәнін түсіндіру
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы симпластық жолдың мәнін және заттардың жасушалар арасында плазмодесмалар арқылы өтуін біледі.
Оқушы апопластық жолдың мәнін және заттардың жасуша қабырғалары мен жасушааралық кеңістіктер арқылы қозғалуын біледі.
Оқушы вакуолярлық жолдың мәнін және заттардың мембраналар мен вакуольдер арқылы өтуін біледі.
Оқушы үш жолдың ерекшеліктерін салыстырып, өсімдік үшін маңызын түсіндіреді.
|
| Құндылықтар |
Өсімдіктердегі зат тасымалын зерделеу тірі ағзалардың өзара байланысын түсінуге және табиғатқа жауапкершілікпен қарауға үйретеді.
Ғылыми деректерді салыстыру дәлдік пен негізді пікір айтуға баулиды.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақ тақырыбы мен оқу мақсатын таныстырады.
Мәселе қою:
Өсімдік тамырымен сіңірілген су мен минералды заттар жасушалар арқылы қалай қозғалады деген сұрақ қояды.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады. Оқушылар су мен минералды заттардың өсімдік бойымен қозғалуына қатысты бастапқы болжамдарын айтады. | Сабаққа дайындық пен болжамды нақты тұжырымдау — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Жаңа материалды түсіндіру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Слайдтар арқылы өсімдік ұлпаларындағы зат тасымалының жалпы сызбасын көрсетеді.
Симпластық жолда заттардың цитоплазма мен плазмодесмалар арқылы өтетінін түсіндіреді.
Апопластық жолда заттардың жасуша қабырғалары мен жасушааралық кеңістіктер бойымен қозғалатынын түсіндіреді.
Вакуолярлық жолдың мембраналардан өту және вакуольдер арқылы қозғалу ерекшелігін түсіндіреді.
Эндодермадағы Каспари белдеуі апопластық қозғалысты шектеп, заттарды мембрана арқылы өткізуге бағыттайтынын атап көрсетеді.
Слайд 1 — Өсімдіктердегі зат тасымалы
Слайд 2 — Көктемде кесілген бұтаққа су құйылған ыдысты қойса, біраздан соң жапырақтары сол суды бой…
Слайд 3 — Сабақ соңында оқушы:
Слайд 4 — Симпластық жол
Слайд 5 — Апопластық жол
Слайд 6 — Жолдарды салыстыру
Слайд 7 — Каспари белдеуі
Слайд 8 — Вакуолярлық жол
Слайд 9 — Негізгі қорытынды
Слайд 10 — Есте сақтап жауап бер
|
Оқушылар сызбаларды бақылайды және үш тасымал жолының ерекшеліктерін дәптерге жазады. Оқушылар Каспари белдеуінің апопластық қозғалысқа әсерін түсіндіреді. | Үш жолдың әрқайсысының бағытын дұрыс сипаттау — әрқайсысы 1 ұпай. Каспари белдеуінің қызметін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Түсінуді тексеру сұрақтары 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Симпластық жолда заттар қандай құрылымдар арқылы қозғалады?
Апопластық жолдың қозғалыс бағыты қандай?
Каспари белдеуі зат тасымалына қалай әсер етеді?
Вакуолярлық жолдың басқа жолдардан айырмашылығы неде?
Жауаптар:
Цитоплазма мен плазмодесмалар арқылы.
Жасуша қабырғалары мен жасушааралық кеңістіктер арқылы.
Апопластық қозғалысты бөгеп, заттарды мембрана арқылы өткізуге бағыттайды.
Заттар мембраналардан өтіп, вакуольдер арқылы қозғалады.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді және үш жолдың ерекшеліктерін салыстырады. Оқушылар жауаптарын сабақта қарастырылған ұғымдармен негіздейді. | Әр сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. | тақта, сызба |
| Тасымал жолдарын салыстыру 7 минут |
Нұсқаулық:
Топтарға симпластық, апопластық және вакуолярлық жол атаулары жазылған карточкаларды таратады.
Әр топқа жолды оның жүру бағытымен және негізгі ерекшелігімен сәйкестендіруді тапсырады.
Жауаптарды талқылап, әр жолдың өсімдік үшін маңызын бір сөйлеммен тұжырымдатқызады.
|
Оқушылар карточкаларды тиісті жолмен сәйкестендіреді. Оқушылар топта әр жолдың ерекшелігін талқылап, маңызын бір сөйлеммен түсіндіреді. | Үш жолды дұрыс сәйкестендіру — әрқайсысы 1 ұпай. Бір жолдың маңызын негіздеп айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырма орындау 8 минут |
Жеке жұмыс нұсқауы:
Оқушыларға үш бағаннан тұратын кестені толтыруды ұсынады: жол атауы, қозғалу бағыты, негізгі ерекшелігі.
Кестеден кейін «Эндодермада апопластық жол неге шектеледі?» деген сұраққа екі сөйлеммен жауап жазуды тапсырады.
Дайын жауаптарды үлгі арқылы тексеріп, кері байланыс береді.
|
Оқушылар жеке кестені толтырады және эндодермадағы апопластық жолдың шектелу себебін түсіндіреді. Оқушылар өз жауаптарын үлгімен салыстырып, қажет болса түзетеді. | Кестедегі үш жолды дұрыс сипаттау — әрқайсысы 1 ұпай. Эндодермадағы шектелуді дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді бекіту сынағы 6 минут |
Қайталау сынағының нұсқауы:
Қысқа сынақты таратады: оқушылар әр сипаттаманы симпластық, апопластық немесе вакуолярлық жолмен сәйкестендіреді.
Қосымша тапсырма ретінде Каспари белдеуінің қызметін бір сөйлеммен жазуды ұсынады.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс жауаптарды түсіндіреді.
|
Оқушылар сынақтағы сипаттамаларды тиісті жолдармен сәйкестендіреді. Оқушылар Каспари белдеуінің қызметін бір сөйлеммен жазады. | Үш сипаттаманы дұрыс сәйкестендіру — әрқайсысы 1 ұпай. Каспари белдеуінің қызметін дұрыс көрсету — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 5 минут |
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
|
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Үш жолдың бір айырмашылығын дұрыс айту — 1 ұпай. Рефлексияда түсіну деңгейі мен қайталау қажет тұсын нақты көрсету — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Сызбалар мен оқу материалдарын қолданғанда оларды ұқыпты пайдаланып, жұмыс орнын ретімен ұстау керек. Топтық жұмыс кезінде бір-бірін тыңдап, құралдарды қауіпсіз әрі мұқият қолдану қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Биология
- Сынып
- 11 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
