Заттардың қайнау және балқу температурасы — ҚМЖ, Жаратылыстану, 6 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Заттардың агрегаттық күйлері және қасиеттері
|
| Сабақтың тақырыбы |
Заттардың қайнау және балқу температурасы
|
| Сыныбы |
6
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.1.3 Заттардың қасиеттерін (балқу және қайнау температураларын) сипаттау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар балқу температурасы мен қайнау температурасының мағынасын біледі.
Оқушылар заттың балқу және қайнау температурасын ажыратып, олардың зат қасиеті екенін түсіндіреді.
Оқушылар берілген температура мәндерін пайдаланып, заттың күй өзгерісін сипаттайды.
|
| Құндылықтар |
Ғылыми деректерді дәл қолдану және табиғат құбылыстарын бақылау арқылы жауапкершілік пен ізденімпаздық дамиды. Топтық ойын мен талқылауда бірін-бірі тыңдау және ортақ шешімге келу дағдылары қалыптасады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 5 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Мұз ерігенде не өзгереді? Су қыздырылғанда қандай құбылыс болады?» деген сұрақтар арқылы тақырыпқа қызығушылық тудырады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар мұздың еруі мен судың қайнауы туралы бастапқы ойларын айтып, күтілетін жауап ретінде мұздың сұйыққа айналатынын және судың буға айналатынын атайды. | Сұрақтарға мазмұнды жауап береді — әр жауапқа 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Сабаққа дайындықты толық орындайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, дәптер, мұз кесегінің суреті |
| Тақырыпты таныстыру 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Слайдтар арқылы заттың қыздырылғанда және суығанда күйінің өзгеруін көрсетеді.
Балқу температурасы — қатты заттың сұйыққа айнала бастайтын температура, ал қайнау температурасы — сұйықтың буға айналатын температура екенін түсіндіреді.
Су үшін қалыпты қысымда балқу температурасы 0 °C, қайнау температурасы 100 °C екенін мысалға келтіреді.
Слайд 1 — Балқу және қайнау температуралары
Слайд 2 — Мұздатқыштан алынған мұз жылы бөлмеде біртіндеп суға айналады. Ал шәйнектегі су қызған са…
Слайд 3 — Сабақ мақсаттары
Слайд 4 — Балқу
Слайд 5 — Қайнау
Слайд 6 — Температураны қолдану
Слайд 7 — Қыздыру кезіндегі өзгеріс
Слайд 8 — Суыту кезіндегі өзгеріс
Слайд 9 — Негізгі тұжырымдар
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар слайдтардағы өзгерістерді бақылайды. Оқушылар балқу мен қайнаудың анықтамаларын дәптерге жазады және судың 0 °C-та балқып, 100 °C-та қайнайтынын атайды. | Балқу температурасын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Қайнау температурасын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Судың екі мәнін дұрыс атайды — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Түсінікті нақтылау 5 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Балқу кезінде заттың қандай күйі өзгереді?
Қайнау мен буланудың айырмашылығы неде?
Неліктен таза заттардың балқу және қайнау температуралары оның қасиеті болып саналады?
Жауаптар:
Қатты күй сұйық күйге өзгереді.
Қайнау сұйықтың бүкіл көлемінде белгілі температурада жүреді, ал булану сұйықтың бетінде әртүрлі температурада жүруі мүмкін.
Әр заттың балқу және қайнау температурасы өзіне тән, сондықтан бұл мәндер затты сипаттауға көмектеседі.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді. Оқушылар қатты күйден сұйыққа өту балқу екенін, қайнау мен буланудың айырмасын және температуралардың затты сипаттайтынын түсіндіреді. | Үш сұрақтың әрқайсысына дұрыс әрі толық жауап береді — әр жауапқа 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тақта |
| Температураларды сәйкестендіру ойыны 6 мин |
Нұсқаулық:
Топтарға заттардың атауы мен температура мәндері жазылған карточкаларды таратады.
«Затты және оның балқу не қайнау температурасын сәйкестендіріңдер» тапсырмасын береді.
Топтардан сәйкестендіруін дәлелдеп, бір мысалын сыныпқа түсіндіруді сұрайды.
|
Оқушылар топпен карточкаларды сәйкестендіреді. Оқушылар жиналған мәліметтерге сүйеніп, судың 0 °C-ын балқу және 100 °C-ын қайнау температурасы екенін түсіндіріп, жауаптарын ұсынады. | Кемінде үш карточканы дұрыс сәйкестендіреді — әрқайсысына 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Бір сәйкестікті дәлелдеп түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырма орындау 8 мин |
Нұсқаулық:
Жеке тапсырма таратады: «Судың балқу температурасы 0 °C, қайнау температурасы 100 °C. Суды −5 °C-тан 20 °C-қа дейін қыздырғанда қандай күй өзгерісі болады? 20 °C-тан 100 °C-қа дейін қыздырғанда не байқалады? 100 °C-та қандай өзгеріс басталады?».
Оқушыларға жауабын күй өзгерісінің атауымен және температура мәндерімен негіздеуді ескертеді.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар −5 °C-та судың қатты күйде болатынын, 0 °C-та балқитынын, 20 °C-та сұйық күйде болатынын және 100 °C-та қайнай бастайтынын жазады. | 0 °C-тағы күй өзгерісін дұрыс анықтайды — 1 ұпай. 20 °C-тағы күйді дұрыс атайды — 1 ұпай. 100 °C-тағы өзгерісті дұрыс сипаттайды — 1 ұпай. Температура мәндерін дұрыс қолданады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді тексеру 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Қысқа тексеру жұмысын ұсынады: «Балқу дегеніміз не?», «Қайнау температурасы нені көрсетеді?», «Судың балқу температурасы қанша?», «Судың қайнау температурасы қанша?».
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды тақтамен салыстырады.
|
Оқушылар төрт сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар балқуды қатты күйден сұйыққа өту, қайнауды сұйықтан буға өту деп түсіндіреді және су үшін 0 °C пен 100 °C мәндерін жазады. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай. Төрт сұрақтың барлығына дұрыс жауап береді — ең көбі 4 ұпай. | |
| Рефлексия 7 мин |
«Сабақ қаншалықты ұнады?» рефлексиясын өткізеді. Шкаланы ұстап тұрып сабақты 0-ден 100-ге дейін бағалаңыз — сынып орташасын бірден көресіз.
|
Оқушылар «Сабақ қаншалықты ұнады?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Балқу немесе қайнау туралы бір дұрыс тұжырым айтады — 1 ұпай. Түсініксіз қалған тұсын не өз жетістігін нақты көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Тәжірибе көрсетілген жағдайда ыстық су мен қыздырғышқа мұғалімнің рұқсатынсыз жақындамау, оларды тек мұғалімнің бақылауымен пайдалану қажет. Температура өлшейтін құралдарды ұқыпты ұстап, сынған шыныны қолмен жинамау керек. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Жаратылыстану
- Сынып
- 6 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
