Жырдың көркемдік ерекшелігі / «Даналардан шыққан сөз» — ҚМЖ, 8 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Көркем шығарма тілі және көркемдік құралдар
|
| Сабақтың тақырыбы |
Жырдың көркемдік ерекшелігі / «Даналардан шыққан сөз»
|
| Сыныбы |
8
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
ИЗ. Көркем шығарманың тілін, шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау.
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск және эллипсистің анықтамаларын біледі.
Оқушылар жырдағы көркемдік құралдарды тауып, олардың мәтіндегі қызметін түсіндіреді.
Оқушылар көркемдік құралдардың қолданылуына сүйеніп, автор стилін сипаттайды.
|
| Құндылықтар |
Шығарманы талдау барысында оқушылар даналық сөзге құрметпен қарап, ұлттық әдеби мұраның мәнін бағалайды. Өз пікірін мәтіннен дәлел келтіріп жеткізу арқылы адалдық пен жауапкершілік танытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді.
Сабаққа қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
Мәселе қою:
«Жырдағы көркем сөз оқырманға ой мен сезімді қалай жеткізеді?» деген мәселені ортаға салады.
|
Оқушылар амандасып, сабаққа дайындалады. Оқушылар «Көркем сөз ойды бейнелі жеткізеді, сезім тудырады» деп болжам айтады. | Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Мәселеге қатысты орынды болжам — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Көркемдік құралдарды таныстыру 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Көркемдік құралдардың автор ойын бейнелі жеткізудегі қызметін түсіндіреді.
Психологиялық параллелизмді табиғат көрінісі мен кейіпкер сезімін қатар бейнелеу, перифразды атауды сипаттамалы тіркеспен алмастыру ретінде таныстырады.
Сатираның кемшілікті әшкерелейтін өткір күлкі, иронияның астарлы кекесін, гротесктің шындықты әсірелей бұрмалау, эллипсистің түсіп қалған сөзді контекст арқылы аңғарту екенін түсіндіреді.
Слайд 1 — Жырдың көркемдік ерекшелігі
Слайд 2 — Көктемгі дала гүлдеп тұр, ал жыр кейіпкері қайғырып отыр. Ақын кейіпкердің көңіл күйін та…
Слайд 3 — Сабақ соңында сендер:
Слайд 4 — Бейнелі жеткізу
Слайд 5 — Атау мен астар
Слайд 6 — Қай тәсіл кейіпкердің көңіл күйін табиғат көрінісімен байланыстыруға көбірек мүмкіндік бе…
Слайд 7 — Күлкі арқылы әшкерелеу
Слайд 8 — Үнсіз қалған сөз
Слайд 9 — Негізгі түйін
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар алты көркемдік құралдың анықтамаларын тыңдап, негізгі белгілерін дәптерге жазады. Оқушылар әр құралдың мәтіндегі қызметін мысал арқылы түсіндіруге дайындалады. | Алты құралдың анықтамасын дұрыс жазу — әрқайсысына 1 ұпай, ең көбі 6 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Көркемдік құралдарды талдау 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Психологиялық параллелизмде табиғат көрінісі мен адамның көңіл күйі қалай байланысады?».
«Перифраз бен эллипсисті мәтіннен қандай белгілер арқылы тануға болады?».
«Сатира, ирония және гротеск автордың бағасын қалай танытады?».
Жауаптар:
Табиғат құбылысы кейіпкердің сезімімен қатар беріліп, оны айқындайды.
Перифраз затты не құбылысты сипаттап атайды; эллипсисте сөйлемнің бір мүшесі түсіп қалып, мағынасы контекстен аңғарылады.
Сатира кемшілікті өткір әшкерелейді, ирония астарлы кекесін білдіреді, гротеск шындықты әсірелейді.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әр көркемдік құралдың белгісін атайды. Оқушылар анықтамаларды бір-бірімен салыстырып, жауаптарын мысалдармен негіздейді. | Бірінші сұраққа дәл жауап — 1 ұпай; екінші сұраққа екі белгіні дұрыс атау — 2 ұпай; үшінші сұрақта үш құралдың қызметін ажырату — 3 ұпай. Ең көбі — 6 ұпай. | оқулық, тақта |
| Тірек сөздер ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
Сөз іздеу ойынын таратып, торкөздерден «параллелизм», «перифраз», «сатира», «ирония», «гротеск», «эллипсис» сөздерін табуды тапсырады.
Табылған әр сөзді тиісті анықтамасымен сәйкестендіруді ұсынады.
|
Оқушылар сөз торынан алты көркемдік құралдың атауын іздеп табады. Оқушылар атауларды анықтамаларымен сәйкестендіріп, таңдауларын тексереді. | Әр дұрыс табылған сөз — 1 ұпай, ең көбі 6 ұпай. Дұрыс сәйкестендірілген анықтамалар — ең көбі 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | |
| Жырды көркемдік талдау 8 минут |
Мәтінді талдау:
«Даналардан шыққан сөз» мәтінінен көркемдік құралдарды іздеуге арналған тапсырманы ұсынады.
Әр құралға мәтіннен дәлел келтіріп, оның әсерін және автор стилін қысқаша түсіндіруді тапсырады.
|
Оқушылар мәтінді оқып, кездескен көркемдік құралдарды белгілейді. Оқушылар мысалдарды дәлел ретінде жазып, құралдардың әсері мен автор стилін түсіндіреді. | Мәтіннен құралдарды дұрыс табу — ең көбі 3 ұпай; мәтіннен дәлел келтіру — ең көбі 3 ұпай; автор стилін негіздеп сипаттау — ең көбі 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | |
| Білімді тексеру 7 минут |
Білімді тексеру:
Сұрақ-жауап сайысын бастайды: көркемдік құралдың анықтамасын немесе мысалын оқып, сәйкес атауды таңдауды ұсынады.
Жауапты таңдауға және қысқаша негіздеуге уақыт береді.
|
Оқушылар сайыс сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар анықтама мен мысалды салыстырып, сәйкес көркемдік құралды атайды және жауабын түсіндіреді. | Әр дұрыс жауап — 1 ұпай, ең көбі 5 ұпай. Дұрыс таңдауды мәтіндік белгімен негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Жаңа білімді жинақтау 5 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Көркемдік құралды анықтауда мәтіннен дәлел келтіру не үшін қажет?».
«Автор стилін қай белгілер арқылы сипаттауға болады?».
Жауаптар:
Мәтіндік дәлел құралдың нақты қолданысын көрсетіп, талдаудың дұрыстығын тексеруге мүмкіндік береді.
Құралдардың таңдалуы, мәтіндегі қызметі және оқырманға әсері автор стилін сипаттайды.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, көркемдік құрал мен автор стилінің байланысын қорытындылайды. Оқушылар мысал мен дәлелдің талдаудағы маңызын атайды. | Бірінші сұраққа дәл жауап — 1 ұпай; екінші сұрақта екі стиль белгісін атау — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, дәптер |
| Рефлексия 2 минут |
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
|
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Көркемдік құралды дұрыс атау — 1 ұпай; тану белгісін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Сөз іздеу және жазба жұмыстарында көзді шаршатпау үшін мәтін мен дәптерді қолайлы қашықтықта ұстаңдар, жарықтың жеткілікті болуын қадағалаңдар. Құралдарды ұқыпты пайдаланып, сыныпта еркін қозғалғанда қауіпсіздік сақтаңдар. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Сынып
- 8 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін
